start

W pracy nauczyciela napotykam coraz częściej na problem, związany z niemożliwością szybkiej realizacji programu nauczania w pewnych oddziałach klasowych. Wynika to w pewnej mierze z narastającej liczby uczniów, posiadających opinie poradni pedagogicznych. Owe dysfunkcje nie są jednakże głównym problemem uczniów o zmniejszonych możliwościach edukacyjnych. Wg Gladeany McMahon ludzie, którzy umieją korzystać z tzw. umiejętności życiowych, potrafią także zminimalizować przykre doznania wynikające z ewentualnych porażek oraz sprawić, że ich sukcesy staną się częstsze. Częstym problemem jest brak poczucia pewności siebie, a co za tym idzie – niska motywacja uczniów do nauki. Niektórzy z nich potrzebują wyzwań, inni pochwał. Niestety, większość nauczycieli nie dostrzega siły szczerej pochwały, sądząc, że sprowadzają one uczniów na drogę lenistwa i zarozumialstwa. Tymczasem udowodniono, że stale krytykowane dzieci częściej cechuje niska pewność siebie i ograniczone ambicje życiowe. Słowa pochwały typu: dziękuję; naprawdę świetna robota; bardzo mi się podoba, jak to zrobiłeś; czy brawo są dla uczniów inspirujące. Sukces rodzi sukces i za każdym razem, kiedy praca została dobrze wykonana, jest to jeszcze jeden krok w kierunku budowania pewności siebie. Staram się na bieżąco wzmacniać motywację uczniów do działania, używając pochwał słownych i pisemnych, ale też nagradzając ich dobrymi ocenami za pracę na lekcji oraz za wszelkie formy aktywności w czasie i poza zajęciami lekcyjnymi. Nie obawiam się, że będą to nagrody „na wyrost”, gdyż lata praktyki utwierdziły mnie w przekonaniu, że nic tak nie motywuje do podejmowania wysiłku, jak właśnie pochwała. Kara w postaci dużej ilości ocen negatywnych, działa demotywująco, a w przypadku ucznia o zmniejszonych możliwościach edukacyjnych, wyzwala trudne do opanowania negatywne emocje i osłabia jego i tak już niskie poczucie własnej wartości. Uczniowie cierpiący na brak wiary w siebie są wiecznie zmęczeni (pokładają się na ławkach lub siedzą osowiali), cechuje ich brak entuzjazmu, mają trudności z koncentracją, łatwo manifestują swoją złość wobec innych i mają złą opinię na własny temat. Często nie prowadzą zeszytu i nie noszą lub też nie posiadają podręcznika. Jednakże, gdy zaproponować im pracę w grupie lub dwójkami, tzn., gdy mogą liczyć na pomoc kolegi w wykonaniu zadanej pracy oraz gdy z tej pracy mogą wyniknąć wymierne korzyści w postaci pozytywnej oceny, ożywiają się i starają się dążyć do wytyczonego celu. Praca w grupie lub w parach pomaga także w przezwyciężeniu atmosfery marazmu i pozwala na wyzwolenie zdrowej konkurencji miedzy uczniami. Przydatne są dodatkowe, ciekawe materiały pozapodręcznikowe. Potrzebne są też wielokrotne powtórki, dodatkowe ćwiczenia, zastosowanie pracy z materiałem multimedialnym itp. W takiej grupie uczniów nie można „gonić” z realizacją programu.