- Jak korzystać z portalu?
- |
- Bank Wiedzy
- |
- Wydawnictwo
- |
- Redakcja
- |
- Kontakt
- |
- Instytut Raabe
- |
- Twoje Lekcje
edublog
polekcjach
Najwyżej oceniane artykuły
Nowości wydawnicze
Nowa procedura Niebieskiej Karty w szkole podstawowej
Publikacja składa się z książki i płyty CD z gotowymi...
Z biblioteki Duc in altum
Nowa seria pomocy homiletycznych. Zbiór kazań na wybrane...
Opinie Krajowego Konsultanta w Dziedzinie Pielęgniarstwa
Opinie Krajowego Konsultanta w Dziedzinie Pielęgniarstwa...
Kalendarz oświatowy
2012 - Maj
| Po | Wt | Śr | Cz | Pt | So | Nd |
01 |
02 |
03 |
04 |
05 |
06 |
|
07 |
08 |
09 |
10 |
11 |
12 |
13 |
14 |
15 |
16 |
17 |
18 |
19 |
20 |
21 |
22 |
23 |
24 |
25 |
26 |
27 |
28 |
29 |
30 |
31 |
|||
W tym miesiącu pamiętaj o:
zobacz wszystkie wydarzeniaAnkieta
Poleć nasz portal
Ksiegarnia taniej
Artykuły
30.03.2010
SUROWA RĘKA DYREKTORA- STOSOWANIE KAR PORZĄDKOWYCH
Czasem nie ma innego wyjścia. Gdy rozmowa wyjaśniająca lub ustne uwagi nie przynoszą efektu, pozostaje kara porządkowa. Jakie są rodzaje kar porządkowych i jak je stosować?
Przepisy kodeksu pracy (dalej: kp), które regulują zasady stosowania kar porządkowych, mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Oznacza to, że pracodawca nie może w regulaminie pracy, w innych aktach szkolnego prawa pracy, a także w umowach o pracę modyfikować przepisów o odpowiedzialności porządkowej pracowników (nawet gdyby to było dla nich korzystne). Szczególnie nie jest dozwolone rozszerzanie czy ograniczenie katalogu kar porządkowych i rodzaju przekroczeń, za które pracownik może być ukarany. Jakiekolwiek zmiany są z mocy prawa nieważne.
Rodzaje kar porządkowych
Przepisy kp przewidują trzy rodzaje kar porządkowych za tzw. przekroczenia popełnione przez pracowników:
- karę upomnienia,
- karę nagany,
- karę pieniężną (w wysokości jednodniowego wynagrodzenia za jedno przekroczenie i za każdy dzień nieusprawiedliwionej nieobecności, łącznie nie więcej niż 1/10 części wynagrodzenia po potrąceniach, m.in. alimentów, sum, które zostały zasądzone na mocy wyroku sądowego – art. 87 § 1 pkt 1–3 kp).
Stosowanie innych kar niż przewidziane w przepisach prawa pracy o odpowiedzialności porządkowej pracowników stanowi wykroczenie przeciwko prawom pracownika i podlega karze grzywny od 1 000 do 30 000 zł.
Jak stosować kary porządkowe i inne sankcje?
Wykorzystanie kar porządkowych zależy od uznania pracodawcy: popełnienie przez pracownika przekroczenia nie zobowiązuje dyrektora szkoły do zastosowania kary porządkowej. Dyrektor samodzielnie dobiera środki dyscyplinujące pracowników i za to samo przekroczenie może jednego pracownika ukarać karą porządkową, a innego nie. Dyrektor może upoważnić inne osoby do stosowania kar porządkowych, np. kierownika administracyjno-gospodarczego jako bezpośredniego przełożonego pracowników niepedagogicznych. Informacja o upoważnieniu powinna znaleźć się w regulaminie pracy.
Za jedno przekroczenie pracownik może być tylko raz ukarany, co nie oznacza jednak, że nie można wobec niego stosować innych środków przewidzianych w prawie. Dla przykładu, oprócz nałożonej kary porządkowej dyrektor ma prawo do:
- obniżenia pracownikowi premii (o ile taką możliwość przewidują przepisy płacowe, szczególnie regulamin wynagradzania czy premiowania);
- pociągnięcia pracownika do odpowiedzialności materialnej za wyrządzoną szkodę;
- wypowiedzenia stosunku pracy;
- rozwiązania stosunku pracy bez wypowiedzenia (gdy przekroczenie stanowi ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych).
W przepisach kp kary porządkowe ułożono w kolejności od najłagodniejszej (kary upomnienia o mniejszym ładunku potępienia niż kara nagany) do najsurowszej (kary pieniężnej). Dyrektor nie jest jednak zobowiązany do stosowania kar w kolejności podanej w kp. Dlatego, żeby zastosować karę nagany, nie musi uprzednio upominać pracownika. Oznacza to, że jeżeli pracownik dopuścił się cięższego przekroczenia, to dyrektor może zastosować wobec niego od razu surowszą karę.
Kryteria doboru kary
Przy stosowaniu kar porządkowych oraz przy doborze odpowiedniej kary dyrektor szkoły powinien brać pod uwagę łącznie trzy kryteria:
- rodzaj naruszonych obowiązków;
- stopień winy;
- dotychczasowy stosunek do pracy.
Jeśli z powództwa pracownika doszłoby do sprawy sądowej o uchylenie kary porządkowej, to sąd będzie badał, czy zastosowanie danej kary było – z punktu widzenia opisanych kryteriów – uzasadnione. Przy ocenie rodzaju naruszonych obowiązków należy zwrócić uwagę na:
- stopień zagrożenia interesów szkoły;
- rozmiary wyrządzonej/grożącej szkody;
- rozległość i charakter następstw naruszenia obowiązków;
- negatywny wpływ na pracowników.
Przy ocenianiu stopnia winy należy określić, czy przekroczenie pracownika było wynikiem jego zamiaru lub godzenia się na dany stan rzeczy (wina umyślna), czy też wynikiem jego lekkomyślności lub niedbalstwa przy wykonywaniu obowiązków (wina nieumyślna). W konsekwencji pracownik, który złośliwe lub uporczywie narusza obowiązki, będzie zasługiwał na surowszą karę od tego, który dopuścił się przekroczenia przez niedbalstwo.
Zachowanie właściwych terminów
Przy stosowaniu kar porządkowych należy pamiętać o dwóch terminach ograniczających możliwość nałożenia kary: 2 tygodni i 3 miesięcy. Upływ tych terminów wiąże się z utratą uprawnienia pracodawcy do zastosowania kary porządkowej wobec pracownika. Karę porządkową można zastosować wobec pracownika w ciągu 2 tygodni od dnia, w którym dyrektor szkoły (albo inny pracownik upoważniony do wymierzenia kary) dowiedział się o naruszeniu obowiązku pracowniczego. Zatem bieg dwutygodniowego terminu rozpoczyna się od dnia powzięcia wiadomości o naruszeniu (a nie od dnia, w który naruszenie to nastąpiło), tj. od dnia jego ujawnienia, jeżeli naruszenie jest oczywiste albo od dnia jego stwierdzenia, jeżeli niezbędne do tego było poczynienie pewnych ustaleń. W ciągu dwóch tygodni od chwili powzięcia wiadomości o popełnieniu przekroczenia pracodawca, który chce ukarać pracownika, jest zobowiązany wysłuchać go i po wysłuchaniu zdecydować o nałożeniu kary porządkowej.
Jeżeli z powodu nieobecności w szkole pracownik nie może być wysłuchany, bieg dwutygodniowego terminu nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu do dnia stawienia się pracownika w pracy. Zawieszenie biegu terminu do nałożenia kary następuje tylko w przypadku, gdy pracownik jest nieobecny i nie został jeszcze wysłuchany. Natomiast na bieg dwutygodniowego terminu nie ma wpływu nieobecność pracownika, który został już wysłuchany przez pracodawcę lub inną upoważnioną do tego osobę. Drugim granicznym terminem, którego upływ uniemożliwia nałożenie kary porządkowej, jest termin 3 miesięcy, liczony od dnia naruszenia obowiązku pracowniczego. Bieg tego terminu rozpoczyna się niezależnie od momentu stwierdzenia naruszenia. Termin trzymiesięczny stanowi ramy dla biegu terminu dwutygodniowego. Jeżeli pracodawca poweźmie wiadomość o popełnieniu przekroczenia po upływie 3 miesięcy albo gdy pracownik, który nie był wysłuchany, powróci do pracy po upływie tego terminu, pracodawca nie może zastosować kary porządkowej wobec niego (termin trzymiesięczny nie ulega zawieszeniu). Kara nie może być wymierzona po upływie 2 tygodni od powzięcia wiadomości o naruszeniu obowiązku pracowniczego i po upływie 3 miesięcy od dopuszczenia się tego naruszenia.
Marcin Pokojski
Autor jest aplikantem radcowskim
Więcej przeczytasz w kwietniowym numerze SEDNA.
Wasza ocena:
Oceń: