W tym miesiącu w szkole

Ładowanie…

Zobacz więcej »

Kalendarz oświatowy
2014 - Kwiecień
Po Wt Śr Cz Pt So Nd
 
 
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
       

W tym miesiącu pamiętaj o:

zobacz wszystkie wydarzenia

Ksiegarnia taniej

Dla Bibliotekarzy

 
19.03.2010

Biblioterapia jako metoda pracy wychowawczej w bibliotece szkolnej - cz. 1

biblioterapia

 

Część 1
 
Wprowadzenie
 
Idea „leczenia za pomocą książki” sięga dalekich czasów starożytnych, mianowicie wiąże się z powstaniem pierwszych bibliotek greckich. Natomiast samo słowo biblioterapia po raz pierwszy użyto w 1916 roku, czerpiąc etymologię terminu z języka greckiego – biblion oznacza „książkę” i therapeo w tłumaczeniu na język ojczysty – „leczę”.
 
Stosowanie tej metody w praktyce szkolnej może być:
  • wsparciem dla ucznia na początku jego szkolnej kariery,
  • przywróceniem uczniowskiej stabilności,
  • umożliwieniem budowania przez dziecko pozytywnej tożsamości,
  • przełamaniem destruktywnych mechanizmów obronnych, które maskują wstyd i lęk, tak by uczestnik spotkań został wyposażony w bagaż pozytywnych doświadczeń, które pozwolą mu na wypełnianie naturalnej roli dziecka.
 
Czym jest biblioterapia?
 
Biblioterapia jest to wykorzystanie książek do pomocy ludziom w rozwiązywaniu ich problemów. Jako forma psychicznego wsparcia już od wielu lat ma zastosowanie w psychoterapii. Coraz częściej stosuje się ją nie tylko w lecznictwie dzieci i dorosłych niepełnosprawnych i przewlekle chorych, lecz także wśród zdrowych, mających osobiste problemy i przeżywające różnego rodzaju lęki.
 
Interwencję biblioterapeutyczną można stosować w wielu przypadkach:
  • dla poprawy obrazu własnej osoby,
  • dla lepszego zrozumienia ludzkich zachowań i motywacji,
  • dla zwiększenia szacunku wobec siebie,
  • dla rozbudzenia szerszych zainteresowań wykraczających poza własną osobę,
  • dla ulżenia presji emocjonalnej lub intelektualnej,
  • Biblioterapia jako metoda pracy wychowawczej w bibliotece szkolnej - cz. 2

    Biblioteka szkolna umożliwia często pierwszy, nieraz jedyny kontakt z książką i biblioteką w życiu. Ważne jest więc, aby to pierwsze spotkanie pozostawiło po sobie przyjemne wrażenia, aby kojarzyło się z poczuciem bezpieczeństwa... czytaj więcej>>
  • dla pokazania, że nie jest się pierwszą osobą, która zetknęła się z danym problemem,
  • dla wskazania, że istnieje więcej niż jedno rozwiązanie problemu,
  • aby pomóc przedyskutować dany problem w swobodniejszy sposób,
  • aby pomóc ułożyć indywidualny plan kierunku działań prowadzących do rozwiązania problemu.
 
Jakie są cele i zadania biblioterapii?
 
Biblioterapia opiera się głównie na wykorzystywaniu terapeutycznych wartości literatury. Literatura daje szansę oderwania się od smutnej rzeczywistości. Pomaga zrozumieć siebie i innych ludzi. Może stać się punktem wyjścia do rozważań nad własną sytuacją życiową, nad sposobem pomocy samemu sobie i drugiemu człowiekowi. Czytanie – jako jeden z podstawowych elementów procesu biblioterapeutycznego, a także udział w sesjach i stosowanie różnorodnych metod i technik prowadzi do istotnych zmian w procesie wychowawczym.
 
Celem nadrzędnym biblioterapii jest niesienie pomocy w odnalezieniu się w nowej, trudnej sytuacji, rzeczywistości. W przypadku pacjenta znajdującego się w szpitalu taką sytuacją jest choroba i pobyt w placówce leczniczej. W przypadku dzieci w szkole masowej i specjalnej trudną sytuacją może być pierwsze spotkanie z nową klasą, zmiana miejsca zamieszkania, trudności adaptacyjne w przedszkolu, niemożność osiągania zadawalających wyników z poszczególnych przedmiotów nauczania.
 
Środki biblioterapeutyczne
 
Materiałami biblioterapeutycznymi są głównie książki, ale także inne materiały alternatywne. Warto zwrócić uwagę na fakt, że uczestnikami tych zajęć mogą być uczniowie, którzy w ogóle nie potrafią czytać lub mają kłopoty z czytaniem.
 
Książki można podzielić następująco:
  • „książki łatwe w czytaniu", czyli takie propozycje wydawnicze, które odpowiadają ściśle określonym kryteriom:
-          sztywna oprawa, sztywne kartki, duża czcionka, odpowiedni odstęp pomiędzy literami, wyrazami i wersami, a każde zdanie rozpoczęte od nowego wiersza,
-          język prosty, zrozumiały dla dziecka z obniżoną normą intelektualną, unikanie słów abstrakcyjnych,
-          treść oparta o realia życia dziecka,
-          konkretne, jednoznaczne, kolorowe ilustracje (lub dobre kolorowe fotografie) zamieszczone obok tekstu – najlepiej na sąsiedniej stronie;
  • książki-zabawki, czyli takie, które przypominają swym kształtem maskotki, klocki, różnego rodzaju figury do układania, ale są też wyposażone w prosty tekst lub taśmę magnetofonową z nagraną bajką terapeutyczną;
  • książki drukowane dużą czcionką;
  • Biblioterapia jako metoda pracy wychowawczej w bibliotece szkolnej – cz.3

    Jak przebiegają kolejne etapy postępowania biblioterapeutycznego? Jakie kierunki pracy musi podjąć bibliotekarz terapeuta? Przed biblioterapią otwiera się właśnie wspaniała perspektywa – zwłaszcza w zreformowanej polskiej szkole. czytaj więcej>>

  • książki drukowane pismem Braille'a;
  • książki „mówione" – nagrane na kasetach magnetofonowych;
  • książki wydane tradycyjną metodą typograficzną, ale uzupełnione o taśmę magnetofonową, na której nagrano ten sam tekst;
  • kasety magnetofonowe z różnymi efektami akustycznymi i odgłosami przyrody (szum lasu, śpiew ptaków itp.);
  • kasety magnetofonowe z muzyką (uspokajającą lub aktywizującą) oraz z różnego rodzaju montażami słowno-muzycznymi lub pieśniami i piosenkami;
  • „bity inteligencji” i karty do nauki czytania – niezbędne w rehabilitacji dzieci z uszkodzeniem mózgu (porażeniem dziecięcym) metodami filadelfijskimi i brytyjską – wykorzystywanymi też w terapii dzieci z innymi niepełnosprawnościami;
  • zabawki edukacyjne i gry dydaktyczne;
  • filmy na kasetach wideo, wspomagające proces rehabilitacji (np. ekranizacja wybitnych utworów literackich i lektur szkolnych; lekcje języka migowego, zajęcia prowadzone metodą Paula Dennisona dla dzieci dyslektycznych);
  • edukacyjne i terapeutyczne programy komputerowe.
 
Materiałem wspomagającym proces biblioterapii mogą być też różne przedmioty, które w sposób istotny kojarzą się uczestnikowi terapii z ważnymi dla niego wydarzeniami i mogą wywołać u niego przeżycia, uczucia i emocje istotne dla przebiegu procesu biblioterapeutycznego. Mogą to być np.: widokówki, zdjęcia, maskotki, zabawki itp.
 
Dobór środków terapeutycznych zawsze jest uzależniony od potrzeb i możliwości percepcyjnych uczestników biblioterapii oraz od celu terapii.
 
 
Materiały biblioterapeutyczne można podzielić na cztery zasadnicze kategorie:
  • materiały uspokajające (sedativa), do których zaliczamy m.in.: książki przygodowe (tzw. młodzieżowe), baśnie, fantasy, literaturę humorystyczną;
  • materiały pobudzające (stimulativa), np.: książki o tematyce awanturniczo-przygodowej, wojenne, podróżnicze, popularnonaukowe;
  • materiały refleksyjne (problematica), czyli np.: powieści obyczajowe, biograficzne, książki o wątku romansowym, psychologiczne i socjologiczne;
  • materiały religijne (sacrum), które w czytelniku powodują nie tylko silne wzruszenia natury religijnej, lecz odbiorca w trakcie czytania dokonuje jakiegoś ważnego dla siebie odkrycia, pozwala łączyć się duchowo z Istotą Wyższą, przeżywać stan religijnej ekstazy.

 

Jolanta Smuniewska

 

Zainteresował Cię artykuł?

Chciałbyś otrzymywać podobne treści jako pierwszy?
Zapisz się na bezpłatny newsletter. Dwa razy w miesiącu otrzymasz powiadomienia o nowych artykułach.

Adres e-mail*:
Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych przez Wydawnictwo Raabe Sp. z o.o. z siedzibą przy ul. Młynarskiej 8/12, 01-194 Warszawa, w celach marketingowych, a w szczególności zgadzam się na otrzymywanie informacji handlowej przesyłanej drogą elektroniczną. Mam prawo do wglądu i poprawiania moich danych osobowych.
Wasza ocena: 5.0
Oceń:
Nasze strony:
Księgarnia Wydawnictwa Raabe Edupress - Czasopisma dla nauczycieli Instytut Raabe - Szkolenia dla nauczycieli Twoje Lekcje Wydawnictwa Pastoralne Freebooki - darmowe publikacje
Nasze portale:
Dyrektorium - Platforma Zarządzania Szkołą PortalPrzedszkolny.pl - Z myślą o dyrektorze przedszkola Pastoralis - od księży dla księży SpecPiel.pl - testy specializacyjne dla pielęgniarek
Eksperci w Oświacie 2010. Copyright by Dr Josef RAABE Spółka Wydawnicza Sp. z o.o.
Realizacja: Ideo Powered by: CMSEdito