start

Szkoła w swoim statucie określa szczegółowo zasady organizacji biblioteki, a co za tym idzie – sposoby dokumentowania pracy nauczyciela bibliotekarza, który nie jest prawnie zobligowany do przygotowywania drukowanej formy dziennika. Nie ulega natomiast wątpliwości, że koniecznie trzeba dokumentować podejmowane działania. Należy notować wszelkie wykonane danego dnia prace, ponieważ, niestety, stanowisko nauczyciela bibliotekarza nie jest monitorowane. Trzeba umiejętnie wykazać na piśmie, ile różnych czynności musi wykonać każdego dnia bibliotekarz. Warto też gromadzić informacje o przygotowanych przez niego imprezach, akcjach, przeprowadzonych zajęciach lekcyjnych itd.

Tworzymy dziennik elektroniczny

Skoro jednak nie musimy być wtłoczeni w określone ramy, warto dokumentację prowadzić tak, aby jak najlepiej oddawała specyficzny charakter naszej pracy, by sama czynność notowania była jak najmniej absorbująca i nie zajmowała więcej czasu, niż to bezwzględnie konieczne. Ważne, żeby był to sposób czytelny i przejrzysty. W niniejszym artykule przedstawiono propozycję prowadzenia wszelkich notatek za pomocą komputera. Zebrane dane można oczywiście przechowywać w wersji elektronicznej, ale jeszcze lepiej – po prostu wydrukować i włożyć do segregatora.

• Statystyka czytelnictwa

W projektowaniu dziennika elektronicznego należy uwzględnić między innymi fakt, czy wypożyczamy książki i czasopisma za pomocą programu bibliotecznego oraz czy dostarcza nam on gotowych danych statystycznych o czytelnictwie. Jeśli tak – nie jest konieczne ich powielanie. Wystarczy pamiętać o drukowaniu tych informacji i wkładaniu do specjalnego segregatora (może to być oddzielny segregator – „Czytelnictwo”). Jeśli nasz program biblioteczny nie podaje jednak takich danych lub liczy je zbyt skąpo – koniecznie powinniśmy się postarać o samodzielne podliczenia. Najlepiej w tym celu wykorzystać arkusz kalkulacyjny (MS Excel lub analogiczny). Odpowiednio skonstruowany dokument sam będzie dokonywał za nas podliczeń, wystarczy systematycznie wprowadzać podstawowe dane. Tabelki dostosowujemy do realiów naszej szkoły – podajemy stosowną ilość klas, decydujemy, w jaki sposób jesteśmy w stanie liczyć książki beletrystyczne, naukowe czy lektury.

• Statystyka w czytelni

Statystyka prowadzona przez program biblioteczny przedstawia najczęściej zbyt skąpe dane na temat czytelnictwa. Wykazując informacje o sposobach korzystania np. z Multimedialnego Centrum Informacji powinniśmy także podać pewne liczby. Najprawdopodobniej w każdej z bibliotek są specjalne zeszyty czytelni, gdzie uczniowie pod okiem nauczyciela notują dane (lub bibliotekarz sam je zapisuje), dotyczące godzin i sposobów

korzystania z komputerów, księgozbioru podręcznego, czasopism, itd. Warto te informacje zapisywać od razu albo pod koniec każdego dnia w specjalnej tabelce przygotowanej w arkuszu kalkulacyjnym. Po zdefiniowaniu formuł program sam podlicza statystykę odnoszącą się do danego miesiąca i całego roku szkolnego.

• Zajęcia lekcyjne

Z każdym zespołem klasowym bibliotekarz spotyka się na lekcji najczęściej kilka razy i już we wrześniu zazwyczaj wie, jaki temat w danej klasie powinien zrealizować. Dlatego można już na początku roku szkolnego przygotować stosowną tabelkę z podziałem na klasy i tematy do omówienia. Po przeprowadzonych zajęciach do tabelki wystarczy wpisać tylko stosowną datę. Od razu widzimy, ile lekcji i jakie tematy przeprowadziliśmy w danej klasie, w określonym roku szkolnym.
 

• Imprezy organizowane w bibliotece

Dla większych przedsięwzięć podejmowanych przez bibliotekarza warto przygotować oddzielny plik w formie tabelki, gdzie notowana będzie data imprezy, jej rodzaj (wystawa, konkurs, wycieczka, spotkanie autorskie itp.), nazwa i wszelkie inne uwagi: liczba uczestników, nazwiska organizatorów lub współorganizatorów. Przygotowane w ten sposób dane łatwo potem wykorzystać w czasie pisania sprawozdania z działalności biblioteki na dany semestr czy rok szkolny.
 

• Codzienne czynności

Warto zapisywać także zwykłe czynności, które wykonujemy każdego dnia. Ponieważ wiele z nich się powtarza, możemy wpisać je do autotekstów. Alternatywą jest przygotowanie tabelki do zaznaczania, które z typowych czynności danego dnia  zrealizowaliśmy (ewentualnie z parafkami bibliotekarzy – przy obsłudze kilkuosobowej). Gdy zapełnimy tabelkę – drukujemy ją i wkładamy do segregatora. W ten sposób powstaje estetyczny, czytelny dziennik naszej pracy. Wszelkie notatki dostosowujemy do specyfiki biblioteki. Oczywiście do tego samego segregatora wkładamy także roczne plany pracy biblioteki oraz sprawozdania z ich realizacji. Tak tworzymy nowoczesny dziennik biblioteki szkolnej.

Podsumowanie

Bez względu na formę, w prowadzeniu dokumentacji ważna jest systematyczność. Elektroniczna forma dziennika w dużym stopniu pozwoli zautomatyzować czynności z tym związane, zaoszczędzając w ten sposób cenny czas bibliotekarza. Ułatwi też przygotowanie sprawozdań, a przede wszystkim stanowić będzie widoczny znak, że biblioteka nadąża z duchem nowoczesności.
 

Gabriela Bonk – nauczyciel bibliotekarz, twórca i opiekun witryny dla bibliotekarzy szkolnych Rybnika i okolic.

Artykuł pochodzi z publikacji "Biblioteka – wizytówka szkoły"