W historii literatury światowej dzień 23 kwietnia stanowi symboliczną datę, gdyż właśnie pod tą datą urodziło się lub odeszło z tego świata wielu wybitnych pisarzy, m.in. Miguel de Cervantes, William Shakespeare, Garcilaso de la Vega czy Vladimir Nabokov. Na wniosek rządu Hiszpanii i Międzynarodowej Unii Wydawców Konferencja Generalna UNESCO ogłosiła 23 kwietnia Światowym Dniem Książki i Praw Autorskich. Po raz pierwszy obchody Dnia Książki miały miejsce w 1996 roku.
Pomysł oddania hołdu książce i jej twórcom wywodzi się z Katalonii, gdzie w dniu św. Jerzego, patrona regionu, zgodnie z długą tradycją, obdarowywano kobiety czerwonymi różami, mającymi symbolizować krew pokonanego przez św. Jerzego smoka. Później kobiety zaczęły odwzajemniać się mężczyznom podarunkami z książek. Książka z różą - to dziś piękny zwyczaj związany z Międzynarodowym Dniem Książki i Praw Autorskich, w Polsce realizowany m.in. w Krakowie. Polskim obchodom Dni Książki patronuje Biuro Polskiej Izby Książki.
Tydzień Bibliotek – Dzień Bibliotekarza
Od 2004 roku Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich organizuje na początku maja Tydzień Bibliotek, w ramach którego świętujemy Dzień Bibliotekarza (8 maja). W tym okresie wiele imprez organizują biblioteki publiczne – warto zapoznać się wcześniej z planami tych placówek, by móc włączyć się do podejmowanych działań lub powiązać ze swoim harmonogramem. Każdym obchodom przyświeca co roku inne hasło przewodnie (2008 – „Biblioteka miejscem spotkań”, 2007 – „Biblioteka mojego wieku”, 2006 – „Nie wiesz? Zapytaj w bibliotece”, 2005 – „Biblioteka otwarta dla ciebie”, 2004 – „Biblioteki w Europie były zawsze”). Szczegółowe informacje o obchodach w danym roku dostępne są w serwisie internetowym SBP.
Kilka pomysłów na ciekawe świętowanie
W zależności od chęci, możliwości fizycznych i zaangażowania ewentualnych współpracowników (zarówno uczniów aktywnych w bibliotece, jak i zaprzyjaźnionych nauczycieli), obchody można przeprowadzić skromnie, poprzestając na okolicznościowej gazetce, krótkim apelu (lub audycji przez szkolne radio) i „szybkim” konkursie lub angażując całą społeczność szkolną w zakrojony na szeroką skalę projekt.
Gazetka i wystawka – obowiązkowo!
Bez gazetki ani rusz – słowo pisane, ozdobione dodatkowo tematycznym obrazkiem, skutecznie przekaże podstawowe fakty i idee święta (świąt). Ładnie zaprojektowany plakat można przygotować odpowiednio wcześniej (aż prosi się tu o konkurs plastyczny!) lub wykorzystać gotowe gazetki. Jeśli na co dzień nie mamy możliwości korzystania z gablot na korytarzach szkoły, jest to znakomita okazja, by przekonać dyrekcję o walorach powierzenia choćby jednej bibliotekarzowi. Może akurat uda się na stałe zająć trochę miejsca na „terenie wystawowym”?
|
Jak zaprzyjaźnić uczniów z katalogiem komputerowym? Dlaczego MOL jest tak przydatny w bibliotece i dlaczego warto z nim zapoznać czytelników? Jeśli interesujesz się tymi zagadnieniami – zajrzyj do wyjątkowego scenariusza lekcji bibliotecznej. czytaj więcej>>
|
Dysponując pomocą uczniów, warto przygotować specjalny numer biuletynu bibliotecznego i powielić go w odpowiedniej liczbie, by przypadało przynajmniej kilka egzemplarzy na klasę. Sporym zainteresowaniem cieszyć się będą wystawy. Dużo (pozytywnych) emocji budzą te pod hasłem „Co czytelnicy zostawiają w książkach?”; wystawa najstarszych książek w zbiorach biblioteki lub najdziwniejszych też nie powinna minąć bez echa.
Apeli nigdy …dosyć
Dla pewności, że wiedza i idee, które chcemy przekazać młodzieży, dotarło do celu, słowo drukowane warto zwerbalizować w postaci krótkiego apelu lub nawet akademii. Zaprośmy do współpracy przy tym etapie członków szkolnego koła teatralnego (najlepiej wraz z opiekunem!) i plastyka (nawet niewielka, ale oryginalna dekoracja bardzo uatrakcyjnia każde przedsięwzięcie). Do krótkiego apelu lub audycji radiowej możemy przygotować uczniów z tzw. aktywu bibliotecznego.
Od konkursu „błyskawicznego” do projektu
Konkursy stanowią magnes dla uczniów, szczególnie, gdy kończą się… wręczeniem atrakcyjnych nagród. Warto wcześniej zaplanować ten etap obchodów, by przygotować bez stresu i pośpiechu wszystkie potrzebne materiały, pozyskać nagrody. W tym zakresie można zwrócić się do dyrekcji lub rady rodziców, czasem zaprzyjaźnione księgarnie lub hurtownie zgodzą się przekazać książki bądź inne materiały na nagrody. W zależności od planów można przeprowadzić różne konkursy:
- konkurs „błyskawiczny” – polega na przygotowaniu listy pytań (można je pociąć na paski i poskładane wrzucić do słoja lub pudełka), z których uczniowie losują po jednym. Dobrą odpowiedź nagradzamy czymś drobnym, najlepiej... cukierkiem. Nadaje się do przeprowadzenia podczas dłuższej przerwy i zawsze budzi duże zainteresowanie uczniów.
- konkurs plastyczny – w zależności od planów, możemy ogłosić go wcześniej i uzyskane w ten sposób materiały (plakaty, własnoręcznie wykonane ilustracje lub książeczki, itp.) wykorzystać do dekoracji sali na podsumowanie obchodów lub poprowadzić zajęcia warsztatowe w dniu głównym i od razu wyłonić zwycięzców.
- konkurs czytelniczy – tradycyjna, wygodna i przez wielu stosowana forma. W przypadku przeprowadzania konkursu podczas gali dodatkowym uatrakcyjnieniem będzie wprowadzenie np. konkurencji na najoryginalniejsze przebranie uczestników, a nawet całej klasy. Warto wykorzystać różne typy zadań – puzzle, zagadki, kojarzenie rekwizytów z postaciami lub wydarzeniami, by impreza nie nudziła uczniów. Najbardziej wygodnym rozwiązaniem jest jednak wcześniejsze przeprowadzenie konkursu – podczas podsumowania przedstawiamy tylko wyniki i nagradzamy zwycięzców.
- konkurs z elementami projektu – jeżeli dysponujemy czasem i możemy liczyć na aktywną współpracę wychowawców, nauczycieli przedmiotów, warto zorganizować konkurs wykorzystujący elementy metody projektu – uczniowie mogliby wykonać specjalne zadania, polegające na wyszukaniu informacji z zakresu podanego przez bibliotekarza. Doskonale nadaje się do tego tematyka związana np. z historią bibliotek, książki, pisma. Dodatkowy element tajemniczości (konkurs można nazwać kryptonimem rodem z filmu szpiegowskiego, zadania przekazać w „tajnej” kopercie, itp.) zaciekawi uczniów. Taka forma pozwala na doskonalenie logicznego myślenia i kreatywności młodzieży, poza tym wiąże się z podstawowym zadaniem biblioteki – kształcenia umiejętności wyszukiwania informacji. Jest to forma rozbudowana, wymagająca dużego zaangażowania i starannego zaplanowania.
Mały sondaż nie zaszkodzi
Przy okazji możemy pokusić się o przeprowadzenie małego badania. Nie popadajmy jednak tu zbytnio w metodologiczno-statystyczne klimaty, do których nadmierne przywiązanie zarzucają nam czasem inni nauczyciele. Ciekawym sondażem będzie np. głosowanie na „Książkową Listę Przebojów”, której wyniki przedstawimy na gazetce (stronie internetowej biblioteki lub szkoły).
Dla zaspokojenia własnej ciekawości można przeprowadzić wywiad na temat biblioteki: co się uczniom w niej najbardziej podoba, co by ewentualnie zmienili. Może ktoś z pytanych opowie jakieś wesołe zdarzenie związane z biblioteką. Do tego typu sondaży z powodzeniem można wykorzystać dyktafon (nawet brak tego sprzętu w szkole nie powinien stanowić przeszkody – wiele telefonów i odtwarzaczy mp3 posiada tę nader użyteczną funkcję, uczniów – wbrew pozorom łatwo pozyskać do takiego przedsięwzięcia). Najciekawsze wypowiedzi możemy wtedy opublikować na stronie internetowej, oczywiście po uzyskaniu zgody osób wypowiadających się.
Nie łudźmy się – przygotowanie każdej imprezy wymaga dużo wysiłku, czasu i poświęcenia. Pokażmy nasze możliwości, wiedzę i operatywność – nawet jeśli to kogoś w Twojej szkole zaskoczy, Tobie tylko doda chwały i szacunku. Nie tylko ze strony dyrekcji i nauczycieli, ale także (a może przede wszystkim) – uczniów. W końcu to dla nich pracujemy, wymyślamy coraz to nowe konkursy, imprezy, pomoce…
Anna Urbaniak – jest nauczycielem bibliotekarzem w szkole podstawowej, absolwentką filologii polskiej oraz studiów podyplomowych bibliotekoznawstwa i informacji naukowej. Mieszka w Rybniku.
Zainteresował Cię artykuł?
Wiecej podobnych tematów znajdziesz w publikacji