start

Artykuł pochodzi z publikacji Monitorze Prawnym Dyrektora. Miesięczniku Dyrektora Przedszkola

Dyrektor, przystępując do tworzenia arkusza organizacyjnego przedszkola, powinien mieć na uwadze obowiązujące prawo oraz zapoznać się szczegółowo z wytycznymi swojego organu prowadzącego. Ponieważ kuratora oświaty zwolniono z opiniowania arkusza organizacyjnego, dla dyrektora najważniejszy w tej sprawie jest organ prowadzący. To on będzie ostatecznie zatwierdzał arkusz organizacyjny przedszkola.

Organizacja nauczania

Każdy organ prowadzący może określić swoje standardy na kolejny rok szkolny, tym bardziej że standardy organizacji pracy przedszkola nie są określane na szczeblu centralnym. Często jednak zdarza się, że organy prowadzące próbują ustalić więcej, niż mają do tego prawo. Dyrektor przedszkola powinien dostosować się do wytycznych wójta (burmistrza, prezydenta miasta), ale tylko w granicach obowiązującego prawa.

Szczegółową organizację nauczania, wychowania i opieki w danym roku szkolnym określa właśnie arkusz organizacyjny przedszkola. Termin tworzenia arkusza organizacyjnego jest ustalany najczęściej do 30 kwietnia. Warto przypomnieć, że dyrektor powinien podejmować decyzje kadrowe na podstawie zatwierdzonego arkusza, a na te czynności ma czas do końca maja.

Arkusz organizacyjny musi być też oparty na planie finansowym przedszkola. W arkuszu organizacyjnym dyrektor zamieszcza liczbę pracowników przedszkola łącznie z liczbą stanowisk kierowniczych oraz ogólną liczbę godzin zajęć obowiązkowych. Ustalenia liczby etatów nauczycieli dyrektor dokonuje na podstawie ramowego planu nauczania. Gmina powinna określić liczbę nauczycieli na stanowiskach kierowniczych, pedagogów, psychologów czy logopedów

W wytycznych organu prowadzącego, które organ przedstawia przed tworzeniem arkuszy organizacyjnych, powinno się znaleźć wszystko to, co zależy od organu prowadzącego. Jeżeli np. podział na grupy ma się odbywać na podstawie ogólnych przepisów, samorząd nie musi tego przypominać – dyrektor przedszkola powinien znać obowiązujące prawo i w związku z tym dobrze to zaplanować. Samorząd na pewno powinien określić liczbę dzieci w oddziale dla każdego typu przedszkola oraz standardy dla nauczycieli specjalistów.

Często jeszcze się zdarza, że organ prowadzący instruuje dyrektorów w sprawach kadrowych – kogo zatrudniać, kogo nie można

zatrudniać, kiedy i ile godzin należy przydzielić nauczycielom. Jednak takie działania nie mają podstaw prawnych. Samorząd nie jest podmiotem właściwym do tworzenia polityki kadrowej w przedszkolu. Dyrektor, w zakresie kadr nauczycielskich, jest zobowiązany jedynie do respektowania prawa określonego w ustawach i rozporządzeniach.

Zmiana arkusza organizacyjnego

W wytycznych organu prowadzącego powinien się znajdować zapis dotyczący dokonywania zmian w arkuszu organizacyjnym. Samorząd powinien zdecydować, jakie dane przedstawione w arkuszu organizacyjnym są ważne i ich zmiana będzie powodować zmianę arkusza organizacyjnego.

Nie każda zmiana musi bowiem powodować naruszenie planu finansowego czy istotne naruszenie organizacji pracy przedszkola. Np. zmiana dotycząca nauczyciela prowadzącego dane zajęcia edukacyjne, jeżeli nie zmienia się liczba godzin czy liczba nauczycieli, nie jest istotna z punktu widzenia organu prowadzącego. Zmiana taka nie ma skutków finansowych.

Przykłady niepotrzebnej biurokracji

W wytycznych do tworzenia arkusza organizacji przedszkola napotkać można przykłady zbędnej biurokracji, np. od dyrektora przedszkola w pewnej gminie wymaga się, by w celu zorganizowania zajęć dodatkowych w przedszkolu przedłożył organowi prowadzącemu listę dzieci, które będą uczestniczyły w zajęciach oraz deklaracje uczestnictwa wypełnione przez rodziców.

Oczywiście dyrektor musi mieć listę i deklaracje rodziców. Te dokumenty są w każdym przedszkolu. Jednak wymaganie dostarczania tych

dokumentów do organu prowadzącego jest zbędną czynnością oraz wyrazem braku zaufania do dyrektora. Przecież organ prowadzący w każdym momencie może to skontrolować.

Robert Osiecki

Podstawa prawna: 

• Ustawa z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn.: DzU 2004 nr 256, poz. 2572 ze zm.); Ustawa z 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (tekst jedn.: DzU 2006 nr 97, poz. 674 ze zm.);
• Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (DzU 2001 nr 61, poz. 624 ze zm.).

Więcej na temat tworzenia arkuszy organizacyjnych w „Monitorze Prawnym Dyrektora. Miesięczniku Dyrektora Przedszkola”