start

Artykuł pochodzi z publikacji „Monitor Administracyjno-Gospodarczy”.

1 stycznia 2011 r. wejdą w życie dwie zmiany w zakresie przepisów o czasie pracy. Choć wprowadzone zostaną dwie małe modyfikacje, zmiany są bardzo duże. Chodzi tu przede wszystkim o konsekwencje z jakimi wiąże się wprowadzenie przepisu, który miał doprowadzić do tego, aby dyrektorzy nie musieli oddawać pracownikom dnia wolnego za święto przypadające w sobotę. 

Efekt jest zaskakujący – pracownicy niepedagogiczni, w zależności od tego jak mają zorganizowany czas pracy – będą pracowali w różnych wymiarach.

Święto Trzech króli

Nowelizacja przepisów z zakresu czasu pracy, do katalogu świąt wolnych od pracy, dodaje święto Trzech Króli. Od nowego roku pracownicy niepedagogiczni szkół uzyskają, co do zasady, jeden dodatkowy dzień wolny. Ci, którzy nie pracują w święta będą odpoczywali 6 stycznia, a tym, którzy wykonują swoje obowiązki również w dni świąteczne, pracodawca będzie musiał wyznaczyć inny dzień wolny w zamian, jeśli na 6 stycznia zaplanuje pracę.  

Świąteczna sobota – dotychczas
Do końca 2010 r. święta przypadające w innych dniach niż niedziela obniżały wymiar czasu pracy wszystkich prawników – zasada ta dotyczyła zarówno pracowników wykonujących swoje obowiązki od poniedziałku do piątku, jak i tych, którzy pracowali od poniedziałku do niedzieli, zgodnie z tworzonymi dla nich harmonogramami czasu pracy. Wszyscy pracownicy, w okresie rozliczeniowym, mieli taki sam wymiar czasu pracy, nie miał znaczenia porządek pracy (organizacja czasu pracy) w jakiej wykonują swoje obowiązki.

Na skutek tego, że święto przypadające w sobotę dotychczas obniżało wymiar czasu pracy pracowników niepedagogicznych, dyrektor, tym, którzy pracowali od poniedziałku do piątku w okresie rozliczeniowym, w którym święto przypadało w sobotę, musiał wyznaczać dodatkowy dzień wolny w tygodniu. Pracownicy, którzy wykonywali swoją pracę na podstawie harmonogramów czasu pracy, dodatkowy dzień wolny za takie święto, mieli wskazany w harmonogramie. Zarówno jedni jak i drudzy mieli zatem obniżony – z tytułu jego występowania – wymiar czasu pracy.

Świąteczna sobota – nowe przepisy
Od 1 stycznia 2011 r. święto przypadające w dniu wolnym wynikającym z zasady przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy, zgodnie z obowiązującym pracownika rozkładem czasu pracy, nie powoduje obniżenia wymiaru czasu pracy. Jeśli pracownicy wykonują pracę stale od poniedziałku do piątku, to sobota jest dla nich dniem wolnym wynikającym z zasady przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy. W przypadku więc, gdy w taką sobotę przypadanie święto, nie spowoduje ono obniżenia wymiaru czasu pracy o 8 godzin – tak samo jak święto przypadające w niedzielę.

Przykład
Wymiar czasu pracy pracownika niepedagogicznego pracującego od poniedziałku do piątku w styczniu 2011 r. wynosi 160 godzin. Ulega on obniżeniu jedynie o święto Trzech Króli. Nowy Rok przypada bowiem w sobotę, a co za tym idzie, nie obniża wymiaru czasu pracy. W zamian za to święto, pracownicy nie dostaną dodatkowego dnia wolnego – tak jak to bywało dotychczas.

Święto nie obniża wymiaru czasu pracy, jeśli przypada w dniu dla pracownika wolnym od pracy, wynikającym z zasady przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy.  Zasada ta nie dotyczy zatem pracowników, których czas pracy wyznaczany jest w okresach rozliczeniowych harmonogramami czasu pracy. W ich przypadku dni wolne od pracy, wynikające z zasady przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy, nie wynikają bowiem z rozkładu czasu pracy (nie przypadają w stałych dniach tygodnia określonych w regulaminie pracy), lecz z harmonogramu czasu pracy – występują zatem w różnych dniach tygodnia. Dlatego też, dla tych pracowników, wymiar czasu pracy ustalamy zgodnie z dotychczasowymi regułami, a co za tym idzie, obniżając go o 8 godzin z tytułu każdego święta przypadającego w innym dniu niż niedziela.

Przykład:
Wymiar czasu pracy pracownika niepedagogicznego zatrudnionego w równoważnym systemie czasu pracy, wykonującego swoje obowiązki od poniedziałku do niedzieli, zgodnie z obowiązującym harmonogramem czasu pracy, wynosi w styczniu 2011 r. 152 godziny – jest pomniejszony o 8 godzin zarówno z tytułu święta Trzech Króli, jak i z tytułu świątecznego Nowego Roku.

Konsekwencje w kontekście nadgodzin
Jeśli w niektórych miesiącach świątecznych wymiar czasu pracy od dnia 2011 r. będzie różny dla poszczególnych grup pracowników, to tym samym różne będą godziny nadliczbowe wynikające z przekroczenia średniotygodniowego. Będzie zatem mogło dochodzić do takich sytuacji, w których pracownik pracujący mniejszą liczbę godzin - będzie miał godziny nadliczbowe, a ten, który pracuje mniej – takich nadgodzin mieć nie będzie.

Takie zróżnicowanie wymiarów, jak również momentu, w którym powstają godziny nadliczbowe średniotygodniowe, oznacza podwójną pracę dla kadrowych. Ponadto, spowoduje niezadowolenie pracowników (które już dziś jest wyrażane) – ci którzy pracują od poniedziałku do piątku mówią o dyskryminacji – w niektórych okresach rozliczeniowych będą musieli pracować o 8 godzin więcej od swoich kolegów, a wysokość ich pensji pozostanie bez zmian.

Monika Wacikowska
specjalista prawa pracy

Wymiar czasu pracy pracowników niepedagogicznych znajdą Państwo w „Monitorze Administracyjno-Gospodarczym”.