start

Wciąż nie ma dawno zapowiadanego rozporządzenia określającego nowe statuty ramowe. W tej sytuacji trzeba dokładnie przeanalizować obowiązujące przepisy powszechne, skonfrontować z nimi własny statut i ustalić, czy wymaga on nowelizacji. Mamy nadzieję, że niniejszy artykuł okaże się pomocny w wykonaniu tego niełatwego przedsięwzięcia.

Obecnie w statucie przedszkola powinny zostać uwzględnione – adekwatnie do uwarunkowań lokalnych i środowiskowych – zmiany wynikające z pakietu rozporządzeń MEN z 17 listopada 2010 r. dotyczących kształcenia uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, w szczególności rozporządzeń w sprawie:
•    zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach;
•    warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w specjalnych przedszkolach, szkołach i oddziałach oraz w ośrodkach;
•    warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w przedszkolach, szkołach i oddziałach ogólnodostępnych lub integracyjnych.

Należy uaktualnić przepisy określające zadania nauczycieli, uwzględniając zobowiązanie nauczycieli do prowadzenia obserwacji pedagogicznych zakończonych analizą i oceną gotowości dziecka do podjęcia nauki w szkole (diagnozą przedszkolną).

Szczegółowe zasady funkcjonowania zespołu planującego i koordynującego udzielanie uczniowi pomocy psychologiczno-pedagogicznej określają przepisy rozporządzenia w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach – nie należy ich przepisywać do statutu. W statucie powinna natomiast znaleźć się regulacja normująca zasady powoływania takiego zespołu, jego współpracy z rodzicami dzieci lub instytucjami zewnętrznymi itp.

W regulacjach dotyczących zadań przedszkola szczegółowo powinna zostać określona organizacja współdziałania z poradniami psychologiczno-pedagogicznymi (poradniami specjalistycznymi), placówkami doskonalenia nauczycieli oraz innymi podmiotami świadczącymi poradnictwo i pomoc dzieciom, rodzicom i nauczycielom. Ponadto wskazać należy:
•    formy opieki i pomocy stosowane w przypadku dzieci, którym z przyczyn rozwojowych, rodzinnych lub losowych potrzebne są pomoc i wsparcie;
•    działania na rzecz zorganizowania pomocy materialnej dzieciom znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej.

W statucie przedszkola należy uwzględnić postanowienia noweli ustawy o systemie oświaty z 19 marca 2009 r. (DzU 2009 nr 56, poz. 458 ze zm.), która od 1 września 2011 r. wprowadza obowiązek rocznego przygotowania przedszkolnego dla 5-latków oraz obniża wiek szkolny od 1 września 2012 r. Obecnie wychowaniem przedszkolnym obejmuje się dzieci od początku roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 3 lata, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 6 lat. W przypadku dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wychowaniem przedszkolnym może być objęte dziecko w wieku powyżej 6 lat, nie dłużej jednak niż do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 8 lat. Obowiązek szkolny tych dzieci może być odroczony do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 8 lat. W szczególnie uzasadnionych przypadkach dyrektor przedszkola może przyjąć do przedszkola dziecko, które ukończyło 2,5 roku. Dziecko w wieku 5 lat jest obowiązane odbyć roczne przygotowanie przedszkolne.

Nowela ustawy o systemie oświaty z 5 sierpnia 2010 r. (DzU 2010 Nr 148, poz. 991) przesądziła, iż przedszkole publiczne zapewnia bezpłatne nauczanie, wychowanie i opiekę w czasie ustalonym przez organ prowadzący, nie krótszym niż 5 godzin dziennie, a ponadto upoważniła organ prowadzący do ustalenia wysokości opłat za świadczenia udzielane przez przedszkole publiczne w czasie przekraczającym powyższy wymiar, a także opłat za korzystanie z wyżywienia na zasadach określonych w art. 67a ustawy o systemie oświaty. Statut przedszkola (a także statut szkoły podstawowej w części dotyczącej oddziału przedszkolnego) powinien określić:
•    dzienny czas pracy przedszkola ustalony przez organ prowadzący na wniosek dyrektora przedszkola i rady przedszkola, w tym ustalony przez organ prowadzący czas przeznaczony na bezpłatne nauczanie, wychowanie i opiekę;
•    możliwość realizowania w przedszkolu świadczeń obejmujących zajęcia dydaktyczne, wychowawcze i opiekuńcze, w czasie przekraczającym ustalony przez organ prowadzący czas przeznaczony na bezpłatne nauczanie, wychowanie i opiekę;
•    terminy przerw w pracy przedszkola ustalone przez organ prowadzący na wniosek dyrektora przedszkola i rady przedszkola;
•    warunki korzystania z wyżywienia przez dzieci oraz przez pracowników.

Regulacje normujące wskazane powyżej kwestie należy uwzględnić także w statucie szkoły podstawowej w części dotyczącej oddziału przedszkolnego.

Warto także ująć w statucie regulacje wynikające z art. 9d ust. 8 Karty Nauczyciela, który zobowiązuje dyrektora do podania w arkuszu organizacji przedszkola liczby nauczycieli, w podziale na stopnie awansu zawodowego, przystępujących do postępowań kwalifikacyjnych lub egzaminacyjnych w roku szkolnym, którego dotyczy dany arkusz, a także do wskazania najbliższych terminów złożenia przez nauczycieli wniosków o podjęcie tych postępowań.

W regulacji dotyczącej praw dzieci należy zaznaczyć, iż uwzględnia ona prawa zawarte w Konwencji o prawach dziecka, zaś przy określeniu przypadków, w których dyrektor przedszkola może skreślić dziecko z listy wychowanków, należy zastrzec, że skreślenie dziecka z listy wychowanków nie dotyczy dziecka odbywającego roczne obowiązkowe przygotowanie przedszkolne.
 

Fragment artykułu zamieszczonego w całości w miesięczniku Monitor Prawny Dyrektora.

Dorota Igielska
radca ministra w Ministerstwie Edukacji Narodowej

Podstawa prawna:
Ustawa z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn.: DzU 2004 nr 256, poz. 2572 ze zm.); Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (DzU 2001 nr 61, poz. 624 ze zm.); pakiet rozporządzeń Ministra Edukacji Narodowej z 17 listopada 2010 r. dotyczących kształcenia uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi (DzU 2010 nr 228, poz. 1487–1492); Ustawa z 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (tekst jedn.: DzU 2006 nr 97, poz. 674 ze zm.).