start

Punktem odniesienia, przyjętym standardem dla dyrektora przedszkola, przy monitorowaniu realizacji przez nauczycieli podstawy programowej wychowania przedszkolnego jest ustalony przez nich plan pracy pedagogicznej w kontekście realizowanej podstawy programowej. Obowiązkiem dyrektora jest analiza wykonania zaplanowanych przez nauczycieli zadań z uwzględnieniem zasady, że przedszkola w równej mierze pełnią funkcje opiekuńcze, wychowawcze i kształcące.

Sekwencja działań dyrektora
Monitorowanie realizacji podstawy programowej należy do podstawowych zadań dyrektora, dlatego powinien on opracować algorytm postępowania w każdym roku szkolnym. Do najważniejszych elementów przyjętej strategii należą:
• analiza wniosków dotychczas sprawowanego nadzoru pedagogicznego;
• włączenie monitorowania i kontroli realizacji podstawy programowej do planu nadzoru pedagogicznego dyrektora;
• rozdysponowanie zadań dotyczących kontroli i monitorowania w zespołach nauczycielskich (wskazanie lidera, innych osób odpowiedzialnych, sposobów wykonania, przydatnych narzędzi, dokumentowania monitorowania, harmonogramu itp.);
• zapoznanie rady pedagogicznej z planem nadzoru pedagogicznego;
• wykonanie zaplanowanych działań.

Procedura monitorowania i kontroli podstawy programowej powinna zakładać współdziałanie z nauczycielami oraz zespołami nauczycielskimi. Przewodniczący zespołów znają wybrane przez nauczycieli programy wychowania przedszkolnego, zagrożenia związane z realizacją treści programowych oraz mają możliwość wypracowania narzędzi służących do obiektywnej oceny realizacji tych treści. Każdy nauczyciel, w ramach samokontroli, musi także systematycznie analizować rytmiczność i efektywność realizacji wybranego programu.

Charakter działań dyrektora
Dyrektor przedszkola, planując monitorowanie i kontrolę realizacji podstawy programowej, powinien uwzględnić pozyskanie informacji o stosowanych przez nauczycieli rozwiązaniach organizacyjnych i metodycznych oraz stosowaniu zalecanych warunków i sposobów realizacji sprzyjających osiąganiu zamierzonych efektów.

Z podstawy programowej wychowania przedszkolnego wynikają konkretne zobowiązania organizacyjne polegające na wskazaniu proporcji zagospodarowania czasu przeznaczonego na poszczególne rodzaje aktywności wychowanków. Zanim dyrektor rozpocznie monitorowanie realizacji przez nauczycieli podstawy programowej, powinien ustalić sposób sprawdzania, czy nauczyciele przestrzegają zaleceń, które mają istotny wpływ na kształtowanie umiejętności i wspomaganie sfer rozwoju, zgodnie z podstawą programową. Dyrektor może wykorzystać różne instrumenty nadzoru: obserwację zajęć danej grupy wychowanków, analizę dokumentacji przebiegu nauczania, sposób wykorzystania placu zabaw czy sali gimnastycznej, dobór pomocy dydaktycznych oraz metod pracy, liczbę wycieczek poza teren przedszkola itp.

Od 1 września 2010 r. nauczyciele przedszkola są zobowiązani do wpisywania do dziennika zajęć przedszkola obecności dzieci na poszczególnych godzinach zajęć w danym dniu oraz tematów tych zajęć. Pozwala to dyrektorowi na porównywanie zaplanowanych zajęć wychowania przedszkolnego do już odbytych w kontekście realizacji wybranego programu wychowania przedszkolnego.

Warunkiem wprowadzenia nowej podstawy wychowania przedszkolnego jest także istotne włączenie rodziców w proces wychowawczy. Oprócz działań kierowanych do dzieci muszą być prowadzone równoległe działania kierowane do ich rodziców. Rolą dyrektora przedszkola jest monitorowanie, czy rodzice są systematycznie informowani o zadaniach wychowawczych i kształcących realizowanych w przedszkolu, czy nauczyciele zapoznają rodziców z podstawą programową wychowania przedszkolnego i włączają ich do kształtowania u dziecka określonych tam wiadomości i umiejętności, czy rodzice są informowani o sukcesach i kłopotach swoich dzieci, a także czy nauczyciele angażują ich we wspieranie osiągnięć rozwojowych dzieci i łagodzenie trudności, na jakie natrafiają.

Dla dyrektora ważna jest także wiedza o tym, czy nauczyciele zachęcają rodziców do współdecydowania w sprawach przedszkola, np. wspólnie organizują wydarzenia, w których biorą udział dzieci. Dyrektorzy mogą monitorować wyżej wymienione zagadnienia m.in. dzięki: wypracowaniu wspólnie z radą pedagogiczną scenariuszy zebrań z rodzicami, które gwarantują przekazanie niezbędnej wiedzy rodzicom, obserwacji zebrań prowadzonych przez nauczycieli, konstruktywnej współpracy z radą rodziców, dostępności dla rodziców umożliwiającej bieżący kontakt.

Więcej informacji m.in. o zagrożeniach realizacji podstawy programowej, znajdą Państwo w Monitorze Prawnym Dyrektora.

Krystyna Mucha
dyrektor wydziału w kuratorium oświaty

Podstawa prawna:
Ustawa z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn.: DzU 2004 nr 256, poz. 2572 ze zm.); Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z 12 lutego 2002 r. w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych (DzU 2002 nr 15, poz. 142 ze zm.); Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 7 października 2009 r. w sprawie nadzoru pedagogicznego (DzU 2009 nr 168, poz. 1324); Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 23 grudnia 2008 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (DzU 2009 nr 4, poz. 17).