W tym miesiącu w szkole

Ładowanie…

Zobacz więcej »

Kalendarz oświatowy
2014 - Październik
Po Wt Śr Cz Pt So Nd
 
   
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
   

W tym miesiącu pamiętaj o:

zobacz wszystkie wydarzenia

Ksiegarnia taniej

Zarządzanie

 
30.03.2012

Kontrola zarządcza – cele i zarządzanie ryzykiem

Zarządzanie ryzykiem

Czy niska frekwencja uczniów na zajęciach i duży wskaźnik zachorowalności pracowników mogą wpłynąć na realizację celów placówki oświatowej? Aby cele szkoły mogły być osiągnięte, w ramach kontroli zarządczej dyrektor identyfikuje wszystkie możliwe do wystąpienia w szkole ryzyka, a także określa sposób, jak na nie reagować.

Jednostka musi być świadoma ryzyka, na jakie jest narażona, umieć sobie z nim radzić. Ma obowiązek wyznaczyć cele, aby organizacja funkcjonowała jednomyślnie. Powinna również ustanowić mechanizmy identyfikacji, analizy i zarządzania ryzykiem związanym z prowadzonymi przez siebie działaniami.

Kierownictwo organizacji przeprowadza ciągłą ocenę ryzyka i opracowuje jasno określone cele kontroli. Celem może być zarówno działalność operacyjna, jak i zgodność. Cele operacyjne ustanawiające określone zadania organizacyjne powinny być więc możliwe do osiągnięcia i zawierać strategie ich wykonania.

Wszystkie podstawowe ryzyka, odnoszące się do warunków ekonomicznych, klęsk żywiołowych, zamieszek na tle politycznym, konkurencji, ustawodawstwa i technologii, mają wpływ na realizację celów operacyjnych. Cele związane ze zgodnością odnoszą się do przestrzegania przepisów prawa, norm etycznych oraz umów.


Określenie celów i zadań oraz monitorowanie i ocena ich realizacji
Misja jednostki określa cel, funkcjonowanie i istnienie (taki zapis może być ujęty np. w statucie szkoły). Cel organizacji wspiera misję i jest z nią zgodny, określa, co zamierzamy osiągnąć, wykonując dane zadanie. Ustalając cele, trzeba rozważyć wystąpienie istotnych błędów, oszustw, niezgodności i innych zagrożeń. Należy dokonać segregacji celów na podstawie priorytetów. Zadanie może obejmować wiele czynności i działań zaprojektowanych tak, aby osiągnąć określone, powiązane ze sobą cele. Przypisanie do nich zasobów ludzkich, określenie terminu realizacji oraz sposobu raportowania umożliwi kontrolę prawidłowości wykonania poszczególnych zadań.

Do zadań zostają przypisane mierniki i zasady ich klasyfikowania wraz z ocenianiem. Najbardziej korzystny jest jednoroczny czas realizacji stałego nadzoru. Proces zarządzania ryzykiem musi być dokumentowany i jest podstawą do weryfikacji wykonywanych czynności na wszystkich szczeblach organizacji (np. roczne sprawozdanie z pracy jednostki składane do organu nadrzędnego). Realizacja celów powinna być skuteczna, oszczędna i efektywna.

Identyfikacja ryzyka
Ryzyko można określić jako możliwość zaistnienia zdarzenia, które będzie miało wpływ na realizację założonych celów. Mierzone jest wpływem (skutkami) i prawdopodobieństwem wystąpienia.

Podczas identyfikacji ryzyka trzeba dokonać analizy celów i zadań realizowanych przez pracowników, a także symulacji zagrożeń związanych z ich osiąganiem.

Możemy wyodrębnić następujące kategorie ryzyka:

  • finansowe;
  • dotyczące zasobów ludzkich;
  • działalności;
  • ryzyko zewnętrzne.


Dla każdego celu określa się ryzyko i nie rzadziej niż raz w roku dokonuje się jego identyfikacji w odniesieniu do celów i zadań. Zidentyfikowane ryzyka powinny być
gromadzone w formie rejestrów ryzyk.

Przykłady możliwych ryzyk w placówce oświatowej:

  • duży wskaźnik zachorowalności pracowników;
  • niska motywacja i morale personelu;
  • wysoka rotacja pracowników;
  • brak zaangażowania w pracę organizacji;
  • częste protesty związkowe;
  • identyfikacja problemów w ramach oceny pracowników;
  • wypalenie zawodowe nauczycieli;
  • niska frekwencja uczniów na zajęciach;
  • brak zainteresowania rodziców wynikami uczniów;
  • zbyt mały budżet, np. na realizację zajęć pozalekcyjnych;
  • rosnący poziom złych wyników, np. maturalnych;
  • wypadki uczniowskie;
  • zmniejszająca się liczba kandydatów do szkoły;
  • niezrealizowanie podstaw programowych z poszczególnych przedmiotów;
  • brak planowania ciągłości działania;
  • narażenie systemu informatycznego na awarie, wirusy;
  • naruszenie bezpieczeństwa osób i mienia;
  • brak planowania finansowego;
  • nieprawidłowy obieg dokumentów księgowych;
  • dokonywanie wydatków przed zmianą planu finansowego;
  • występowanie nierozliczonych różnic inwentaryzacyjnych;
  • nieterminowe przekazywanie jednostce środków finansowych przez jednostki samorządu terytorialnego;
  • niedostateczne wyposażenie szkoły w środki dydaktyczne.


Analiza ryzyka
Przeprowadzenie analizy ryzyka pozwala ustalić prawdopodobieństwo jego wystąpienia wraz z możliwymi skutkami. Określa się wtedy akceptowalny poziom ryzyka (ryzyko poważne, umiarkowane, nieznaczne). Ryzykiem akceptowanym jest ryzyko nieznaczne. Ryzyka umiarkowane i poważne przekraczają akceptowany poziom ryzyka.

Reakcja na ryzyko
Wybór odpowiedniego sposobu reakcji na ryzyko (znany też jako „apetyt na ryzyko”) określa poziom ryzyka, jaki organizacja jest w stanie zaakceptować. Przekroczenie ustalonego poziomu akceptacji jest związane z uruchomieniem postępowania wobec danego ryzyka i polega na tolerowaniu, przeniesieniu, wycofaniu się lub działaniu wobec niego. Zbierane są istotne informacje o ryzyku (monitoring ryzyka) i na czas przekazywane wewnątrz organizacji, umożliwiając pracownikom i kierownictwu właściwe wykonywanie obowiązków.

Ogólny proces rozpoznania, oceny, zarządzania i kontroli ewentualnych zdarzeń ma na celu dostarczyć racjonalne zapewnienie, że cele organizacji zostaną zrealizowane.

Więcej na temat standardów kontroli zarządczej w kwietniowym i następnych numerach miesięcznika „Oświata Samorządowa”.

Sylwia Gawrońska – kierownik Referatu Finansowo-Księgowego Obsługi Szkół i Placówek Oświatowych       

Podstawa prawna:
Ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1240 ze zm.); Komunikat Nr 23 Ministra Finansów z 16 grudnia 2009 r. w sprawie standardów kontroli zarządczej dla sektora finansów publicznych (Dz. Urz. MF Nr 15 z 2009 r., poz. 84); Ustawa z 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 2005 r. Nr 14, poz. 114 ze zm.).

Poszukujesz informacji na temat kontroli zarządczej i nadzoru pedagogicznego w bieżących działaniach dyrektora szkoły?

Zobacz nowy poradnik Wydawnictwa Raabe -
"Kontrola zarządcza i nadzór pedagogiczny w bieżących działaniach dyrektora szkoły"

Zainteresował Cię artykuł?

Chciałbyś otrzymywać podobne treści jako pierwszy?
Zapisz się na bezpłatny newsletter. Dwa razy w miesiącu otrzymasz powiadomienia o nowych artykułach.

Adres e-mail*:
Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych przez Wydawnictwo Raabe Sp. z o.o. z siedzibą przy ul. Młynarskiej 8/12, 01-194 Warszawa, w celach marketingowych, a w szczególności zgadzam się na otrzymywanie informacji handlowej przesyłanej drogą elektroniczną. Mam prawo do wglądu i poprawiania moich danych osobowych.
Wasza ocena: 3.0
Oceń:
Nasze strony:
Księgarnia Wydawnictwa Raabe Edupress - Czasopisma dla nauczycieli Instytut Raabe - Szkolenia dla nauczycieli Twoje Lekcje Wydawnictwa Pastoralne Freebooki - darmowe publikacje
Nasze portale:
Dyrektorium - Platforma Zarządzania Szkołą PortalPrzedszkolny.pl - Z myślą o dyrektorze przedszkola Pastoralis - od księży dla księży SpecPiel.pl - testy specializacyjne dla pielęgniarek
Eksperci w Oświacie 2010. Copyright by Dr Josef RAABE Spółka Wydawnicza Sp. z o.o.
Realizacja: Ideo Powered by: CMSEdito