W tym miesiącu w szkole

Ładowanie…

Zobacz więcej »

Kalendarz oświatowy
2014 - Wrzesień
Po Wt Śr Cz Pt So Nd
 
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
         

W tym miesiącu pamiętaj o:

zobacz wszystkie wydarzenia

Ksiegarnia taniej

Zarządzanie

 
Rozwiązanie stosunku pracy z nauczycielem
30.04.2012

Kryteria wyboru nauczyciela do zwolnienia z pracy

Kiedy dyrektor szkoły musi dokonać wyboru nauczycieli do zwolnienia z pracy w trybie art. 20 KN, zobowiązany jest kierować się kryteriami, które po ich sporządzeniu przedkładane są do wiadomości radzie pedagogicznej.


Można uznać, że kryteria te powinny zostać ułożone według następującego schematu (hierarchii ważności):

  • rodzaj umowy o pracę (w pierwszej kolejności do zwolnienia – nauczyciele z umowami na czas określony, następnie z umowami na czas nieokreślony, później nauczyciele mianowani),
  • kwalifikacje (niepełne, pełne),
  • staż pracy,
  • stopień awansu zawodowego (w pierwszej kolejności rozwiązany powinien być stosunek pracy z nauczycielem stażystą, następnie kontraktowym, mianowanym, wreszcie z nauczycielem dyplomowanym),
  • aktualna ocena pracy – karta oceny pracy nauczyciela,
  • stopień specjalizacji i formy doskonalenia zawodowego,
  • przeprowadzenie innowacji pedagogicznych,
  • dyscyplina pracy i bieżąca postawa, w tym absencje, dyspozycyjność itp.,
  • posiadanie kwalifikacji zawodowych do wykonywania innego zawodu,
  • sytuacja materialno-rodzinna konkretnego nauczyciela.

 

Pamiętaj!
Podkreślić należy, że powyższe wyliczenie nie ma charakteru ścisłego (zamkniętego). Istnieje w tej materii pewna przestrzeń decyzyjna dyrektora, który te kryteria może nieco inaczej (szczególnie w innej kolejności) ułożyć. Jednak po ich sprecyzowaniu i podaniu do wiadomości muszą być one bezwzględnie przestrzegane, i w stosunku do wszystkich nauczycieli. Co więcej, dyrektor musi mieć także świadomość, że obowiązujące w danej szkole kryteria podlegają ocenie dokonywanej przez sąd pracy. Kontrola będzie miała miejsce w przypadku wniesienia przez nauczyciela odwołania od dokonanego względem niego wypowiedzenia i dotyczyć będzie w istocie oceny, czy rozwiązanie z nim stosunku pracy było uzasadnione w kontekście istniejących w szkole ww. kryteriów.


Pomocne przy sporządzaniu kryteriów wyboru nauczyciela, z którym ma zostać rozwiązany stosunek pracy, mogą okazać się orzeczenia Sądu Najwyższego dotyczące omawianego wątku. W wyroku z 7 kwietnia 1999 r. (sygn. I PKN 652/98) Sąd Najwyższy – Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych uznał, że wybór nauczyciela do przeniesienia w stan spoczynku w razie spełnienia przesłanek z art. 20 ust. 1 KN może być zakwestionowany przez sąd pracy w przypadku oceny, iż był on dowolny lub dyskryminujący. Norma zawarta w art. 20 KN przyznaje dyrektorowi kompetencję wyboru nauczycieli przenoszonych w stan spoczynku z uwagi na ustawowo określone potrzeby organizacyjne szkoły. To uprawnienie dyrektora może być zweryfikowane wyłącznie w razie pozytywnego wykazania, że wybór ten był rażąco dowolny lub w sposób oczywisty dyskryminował nauczyciela przenoszonego w stan spoczynku. Sądowa ingerencja nie powinna w sposób budzący jakichkolwiek niejasności niweczyć, podważać lub stwarzać bariery w wykonywaniu przez dyrektora uzasadnionych kompetencji wynikających z art. 20 KN, które bywają wymuszone obiektywnymi przyczynami organizacyjnymi szkoły, wymagającymi ograniczeń w zatrudnieniu nauczycieli.

W podobnym tonie wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z 6 lutego 1997 r. (sygn. I PKN 70/96), w którym przesądził, że na podstawie art. 20 ust. 1 KN dyrektor szkoły może rozwiązać z nauczycielem stosunek pracy, gdy nie jest możliwe dalsze zatrudnienie wszystkich nauczycieli danej specjalności. W rozpoznawanej sprawie wykładnia tego przepisu polegała na interpretacji zwrotu: „zmiany organizacyjne powodujące zmniejszenie liczby oddziałów lub zmianę planu nauczania uniemożliwiające dalsze zatrudnienie nauczyciela”. Ponieważ w powyższej sprawie powódka zatrudniona była jako logopeda, możliwość jej dalszego zatrudnienia uzależniona była pośrednio od liczby oddziałów (i jej zmniejszenia), a bezpośrednio od planu nauczania. Bezsporne jest, że w szkole znajdowało pracę (w pełnym wymiarze zajęć) dwóch logopedów w poprzednim planie zajęć, a po jego zmianie nie było to możliwe. Niemożliwe było dalsze zatrudnienie jednego z dwóch logopedów, a do pracodawcy należała decyzja (podlegająca kontroli sądu pracy) wyboru jednego z dwóch pracowników, wobec których należało zastosować rozwiązania prawne przewidziane w art. 20 KN. Zmiany planu nauczania nie mogą być rozumiane jako zmiany dotyczące konkretnego nauczyciela czy konkretnego etatu. W pełni prawidłowa jest wykładnia omawianego przepisu, w myśl której dyrektor może rozwiązać z nauczycielem stosunek pracy wtedy, gdy nie jest możliwe – na skutek opisanych w tej normie zmian – dalsze zatrudnienie wszystkich nauczycieli danej specjalności. Staż pracy nauczyciela ma oczywiście znaczenie, ale tylko jako jedna z przesłanek podjętych decyzji podlegających ocenie sądu.

Warto wskazać także na interesujący wyrok Sądu Najwyższego z 14 lipca 1999 r. (sygn. akt I PKN 156/99), zgodnie z którym w ocenie prawidłowego zastosowania kryteriów wyboru nauczyciela do zwolnienia lub przeniesienia w stan nieczynny na podstawie art. 20 KN decydujący jest moment dokonania tych czynności. Nauczyciel, który nie legitymuje się dyplomem ukończenia wyższej uczelni w chwili dokonania przeniesienia w stan nieczynny, nie spełnia kryterium posiadania pełnych kwalifikacji zawodowych, choćby późniejszy termin ukończenia studiów (egzaminy magisterskie) był dyrektorowi znany.

Przeniesienie w stan nieczynny jest jedną z form zmiany stosunku pracy nauczyciela mianowanego. W tym stanie zachowuje on prawo do wynagrodzenia zasadniczego oraz innych świadczeń pracowniczych. Świadczeniem takim może być urlop dla poratowania zdrowia. Urlop dla poratowania zdrowia i stan nieczynny są samodzielnymi, odrębnymi, choć mieszczącymi się we wspólnej płaszczyźnie zmiany stosunku pracy nauczyciela mianowanego, instytucjami prawnymi. Obie są okresami usprawiedliwionej nieobecności w pracy. Ich zbieżność czasowa w kontekście odmiennych funkcji nie zawsze jest niemożliwa. Celowe jest udzielenie urlopu dla poratowania zdrowia nauczycielowi przebywającemu w stanie nieczynnym, np. ze względu na treść ust. 7 art. 20 KN.

Jarosław Orzeł – radca prawny

Podstawa prawna:
Ustawa z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.); Ustawa z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn.: Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.); Ustawa z 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 ze zm.); Ustawa z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 1991 r. Nr 55, poz. 234 ze zm.); Ustawa z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz. U. z 2003 r. Nr 90, poz. 844 ze zm.).

Więcej na ten temat znajdą Państwo w poradniku „Nowa szkoła. Prawo i organizacja” uz. 56, Kwiecień 2012:

  • Podstawowe przesłanki i zasady likwidacji szkoły
  • Rozwiązanie z nauczycielem stosunku pracy z powodu całkowitej oraz częściowej likwidacji szkoły
  • Przejście nauczyciela w stan nieczynny
  • Kryteria wyboru nauczyciela do zwolnienia z pracy
  • Odprawa z tytułu rozwiązania z nauczycielem stosunku pracy
  • Obowiązek dyrektora szkoły zawiadomienia organizacji związkowej o zamiarze wypowiedzenie nauczycielowi stosunku pracy z powodu likwidacji szkoły (całkowitej lub częściowej)
  • Zakres ochrony przed rozwiązaniem stosunku pracy uregulowany w art. 41 Kodeksu pracy
  • Pozostałe przepisy Karty Nauczyciela regulujące problematykę całkowitej lub częściowej likwidacji szkoły
  • Podsumowanie
  • Podstawy prawne
  • Załącznik nr 1. Wypowiedzenie
  • Załącznik nr 2. Odpowiedź na wniosek o przeniesienie w stan nieczynny


POLECAMY:
Kontrola zarządcza – cele i zarządzanie ryzykiem
Szkolenie Kontrola zarządcza w placówce oświatowej

 

Zainteresował Cię artykuł?

Chciałbyś otrzymywać podobne treści jako pierwszy?
Zapisz się na bezpłatny newsletter. Dwa razy w miesiącu otrzymasz powiadomienia o nowych artykułach.

Adres e-mail*:
Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych przez Wydawnictwo Raabe Sp. z o.o. z siedzibą przy ul. Młynarskiej 8/12, 01-194 Warszawa, w celach marketingowych, a w szczególności zgadzam się na otrzymywanie informacji handlowej przesyłanej drogą elektroniczną. Mam prawo do wglądu i poprawiania moich danych osobowych.
Wasza ocena: 3.3
Oceń:
Nasze strony:
Księgarnia Wydawnictwa Raabe Edupress - Czasopisma dla nauczycieli Instytut Raabe - Szkolenia dla nauczycieli Twoje Lekcje Wydawnictwa Pastoralne Freebooki - darmowe publikacje
Nasze portale:
Dyrektorium - Platforma Zarządzania Szkołą PortalPrzedszkolny.pl - Z myślą o dyrektorze przedszkola Pastoralis - od księży dla księży SpecPiel.pl - testy specializacyjne dla pielęgniarek
Eksperci w Oświacie 2010. Copyright by Dr Josef RAABE Spółka Wydawnicza Sp. z o.o.
Realizacja: Ideo Powered by: CMSEdito