W tym miesiącu w szkole

Ładowanie…

Zobacz więcej »

Kalendarz oświatowy
2014 - Sierpień
Po Wt Śr Cz Pt So Nd
 
       
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31

W tym miesiącu pamiętaj o:

zobacz wszystkie wydarzenia

Ksiegarnia taniej

Edukacja i wychowanie

 
13.02.2012

Dlaczego warto mieć koncepcję pracy przedszkola?

czy warto mieć koncepcję pracy przedszkola


Dlaczego warto mieć koncepcję pracy przedszkola?

Przygotowanie koncepcji pracy przedszkola wymaga dużego nakładu pracy i jest zwykle czasochłonne, a jej posiadanie nie gwarantuje sukcesu. Czy warto w związku z tym ponosić tak duże koszty?

Uzasadnienie dla posiadania koncepcji pracy przedszkola

Za posiadaniem koncepcji przemawia wiele argumentów. Mają one charakter organizacyjny i społeczny. Te pierwsze odnoszą się do sposobu funkcjonowania placówki, te drugie do całej społeczności przedszkolnej: dzieci, pracowników pedagogicznych, niepedagogicznych i rodziców. Często też osób i instytucji, z którymi łączą placówkę więzy współpracy.


JEDENAŚCIE ARGUMENTÓW ZA POSIADANIEM KONCEPCJI PRZEDSZKOLA

1. Koncepcja pracy jest „wizytówką” przedszkola

Popularne powiedzenie „pokaż mi swoich przyjaciół, a powiem ci, kim jesteś” można z powodzeniem odnieść do prowadzonych tu rozważań i sparafrazować nadając mu następujące brzmienie – „pokażcie mi koncepcję pracy, a powiem wam, jaka jest wasza placówka”. W koncepcji, bowiem jak w zwierciadle odbijają się aspiracje i pragnienia członków społeczności przedszkolnej, ale też ich lęki oraz obawy. Z tego względu ciekawe jest nie tylko to, co zapisano w koncepcji, ale również to, co w niej pominięto.

Istotne elementy koncepcji pracy przedszkola, które przesądzają o jej merytorycznej wartości:
MISJA
WIZJA
PRIORYTETY


Podane powyżej elementy koncepcji to jedna z możliwości. Zamiast wizji i priorytetów można zapisać np. kierunki rozwoju, główne kierunki działania na lata od… do …, itp.

Pytanie do refleksji Co o waszym przedszkolu mógłby powiedzieć czytelnik jego koncepcji pracy?

Nie wiecie? Może warto dać ją do przeczytania „krytycznemu przyjacielowi” i poprosić o komentarz. Rolę takiego przyjaciela może odegrać doradca metodyczny wychowania przedszkolnego, dyrektor innego przedszkola, konsultant placówki doskonalenia nauczycieli, przedstawiciel organu prowadzącego, a nawet student uczeni pedagogicznej, który właśnie zjawił się w waszym przedszkolu celem odbycia praktyki.

2. Koncepcja pracy pomaga działać skutecznie

Posiadanie koncepcji pracy jest jednym z warunków skuteczności działania – trzeba najpierw wyobrazić sobie to, co zamierzamy zrobić zanim cokolwiek zaczniemy czynić. To sprawia, że przygotowanie koncepcji wiąże się z myśleniem o przyszłości, tj. tym wymiarem czasu, w którym jeszcze nic się nie zadziało i w którym wiele można. Inicjuje myślenie twórcze i sprawia, że stajemy się kreatorami jutra naszej placówki. Nie tylko konkretyzujemy misję, wizję, priorytety, ale też porządkujemy działania (na razie tylko w myślach), które prowadzą do ich realizacji.

To nic nowego pod słońcem. Tak postępują np. osoby zamierzające rozpocząć działalność gospodarczą. Zanim cokolwiek zaczną robić najpierw przygotowują biznes plan, czyli koncepcję własnej firmy na kilka lat.

Przyjmijmy, że horyzont czasu koncepcji pracy przedszkola wynosi np. trzy lata (od 1.09.2012 do 31.08.2015) – to może wydawać się zbyt długo, jak na myślenie o przyszłości przedszkola w sytuacji, gdy w szybkim tempie zmienia się otaczający go świat. Jest to jednak okres, jaki będzie obejmować edukacja przedszkolna od roku 2012, a jednocześnie maksymalny czas przebywania dziecka w placówce. Świadomość tego ułatwia zogniskowanie pracy nad koncepcją wokół jego rozwoju i edukacji oraz spaja ją z modelem absolwenta, np. poprzez następujące sformułowanie misji - „przygotowujemy naszych wychowanków do sprostania obowiązkom szkolnym”.

Pytania do refleksji
- Jeśli na posiedzeniach rady pedagogicznej rozmawiacie na temat przyszłości placówki to, jakiego horyzontu czasu to dotyczy?
- Czy w rozmowach o przyszłości przewija się sprawa wiedzy, umiejętności i postaw absolwentów przedszkola?

3. Koncepcja pracy wskazuje kierunek (kierunki) rozwoju

I to jednocześnie wszystkim członkom społeczności przedszkolnej. Bez względu na to czy będą realizować zapisane w koncepcji zadania pojedynczo, parami czy w zespołach; jednorodnych czy różnorodnych; czy zaczną wcześniej czy później; czy będą zmierzać do celu tą samą, czy innymi drogami, dzięki posiadaniu koncepcji kierunek działania będzie ten sam.

Stwierdzenia te dotyczą w równej mierze nauczycieli i pracowników pedagogicznych, co rodziców. Jeśli znają koncepcję i ją zaakceptują (wymaganie 2.1., poziom B) łatwiej o wspólny front oddziaływań wychowawczych na linii przedszkole – dom. Łatwiej też o wzajemne zrozumienie.

Metafora koncepcji jako drogowskazu:
> Przekształcenie placówki publicznej w niepubliczną
> Stworzenie przedszkola integracyjnego
> Zmiana nastawienia dzieci niepełnosprawnych w środowisku lokalnym


Sformułowanie misji, wizji oraz priorytetów (lub kierunków rozwoju) w sposób wynikowy ułatwia badanie, czy i w jakim stopniu zostały zrealizowane. Ogólniki nie poddają się ocenie.

Pytanie do refleksji: Czy misja, wizja, priorytety zapisane w koncepcji pracy waszego przedszkola są mierzalne?

4. Koncepcja pracy jest punktem odniesienia w procesie podejmowania decyzji


Jasno wytyczone priorytety (kierunki rozwoju) sprawiają, że koncepcja staje się punktem odniesienia przy podejmowaniu codziennych decyzji – edukacyjnych, organizacyjnych, finansowych, gospodarczych itp. Z jednej strony pomaga dokonywać prawidłowych wyborów (np. kupować takie sprzęty i wyposażenie, które umożliwiają realizację przyjętych celów edukacyjnych, a nie tylko sprawiają, że placówka wygląda „nowocześnie”). Z drugiej – rezygnować z tego, co może ciekawe, ale nie przyczynia się do realizacji zadań przyjętych w koncepcji (np. udziału w pewnych imprezach, konkursach, przygotowaniu pewnych dokumentów, ubiegania się o jakieś certyfikaty, itp.).

Metafora koncepcji jako „nożyc” odcinających to, co nie prowadzi do jej realizacji.

Takie postrzeganie koncepcji wymaga asertywności – powiedzenia „nie” różnym okazjom i akcjom, nawet bardzo kuszącym – ale też i jej uczy.

Pytania do refleksji:
- Które z waszych działań nie przyczyniają się do realizacji koncepcji pracy przedszkola?
- Z których można bez szkody zrezygnować?


5. Koncepcja pracy ułatwia koncentrację na tym, co najważniejsze

W przedszkolu, tak jak w każdej instytucji, realizuje się zadania o różnym stopniu ważności – bardzo ważne, średnio ważne i mało ważne. Codzienność przedszkolna to często „zwariowane podwórko” – sprawa „goni” sprawę, telefon nie przestaje dzwonić, przychodzą rodzice z pytaniami o dziecko, a do tego jeszcze może ono zachorować, mieć zły dzień czy pokłócić się z rówieśnikami. W takich warunkach priorytety często uchodzą z pola widzenia. Dlatego trzeba je stale przypominać. W przeciwnym wypadku i nauczyciele i pracownicy niepedagogiczni będą „ rozmieniać się na drobne”.

Zadania w planach krótkookresowych (tygodniowych, miesięcznych) powinny być odbiciem priorytetów zapisanych w koncepcji – stanowić ich uszczegółowienie, pomagać w realizacji i być przedmiotem oceny.

Pytanie do refleksji: W jaki sposób przypominać personelowi przedszkola o tym, co jest w ich pracy najważniejsze, czyli o priorytetach zapisanych w koncepcji?

6. Koncepcja pracy umożliwia równomierne rozłożenie zadań w czasie.

Dzięki czemu pomaga unikać niepotrzebnych napięć i konfliktów związanych ze spiętrzeniem zadań. Odnosi się to w równej mierze do krótkich przedziałów czasu (tydzień, miesiąc), co dłuższych (roku, kilku lat).

Powszechnie wiadomo, które okresy pracy przedszkola należą do „gorących”. Nie należy wtedy planować dodatkowych zadań, a tym już realizowanym można zmieniać sposób organizacji na prostszy.

Równomierne rozłożenie zadań na osi czasu jest jednakowo ważne w odniesieniu do całego przedszkola, jak i poszczególnych osób. Dlatego warto sprezentować pracownikom kalendarze i nauczyć wykorzystywania ich do planowania czasu pracy.

Pytanie od refleksji: Co trzeba zmienić w waszym przedszkolu, aby nie dochodziło do spiętrzenia zadań, zwłaszcza w okresach „gorących”?

7. Koncepcja pracy pomaga racjonalnie gospodarować zasobami

Mówiąc o zasobach trzeba mieć na względzie ludzi (tzw. zasoby ludzkie), rzeczy (tzw. zasoby rzeczowe), pieniądze, czas i informacje. Jeśli chodzi o ludzi odnosi się to nie tylko do liczby etatów, ale też kompetencji personelu. Bardziej tych pożądanych niż posiadanych. W przypadku rzeczy – o sprzęt i wyposażenie przedszkola umożliwiające wykonywanie zadań. Pieniądze natomiast to wszystkie środki finansowe w posiadaniu placówki bez względu na źródło pochodzenia. Czasem jest z kolei liczba godzin, dni, tygodni i lat, które mamy do dyspozycji na przygotowanie naszych wychowanków do obowiązków w szkole. Natomiast informacje, to wiedza o dziecku, jego potrzebach, rozwoju, edukacji – praktyczna i teoretyczna –
 która pozwala płynnie realizować zadania placówki.

Zasobów zwykle brakuje. Praca nad koncepcją pozwala stawiać czoła temu problemowi poprzez rozważenie:
•    Co posiadamy i jak tym gospodarować?
•    Czego brakuje i jak poradzić sobie z niedostatkiem – ograniczyć nasze zamierzenia, czy zdobyć to, co jest potrzebne do ich pełnej realizacji? Ostatnie z rozwiązań jest aktywnym podejściem do problemu i dobrze świadczy o zdolnościach menedżerskich dyrektora i personelu placówki.

Najczęściej narzeka się na brak pieniędzy. Tymczasem - naszym zdaniem – największym problemem związanym z zasobami jest sprawa kompetencji personelu. Przy czym nie chodzi mi tu o posiadane dyplomy, świadectwa czy stopnie awansu, ale faktyczne umiejętności oraz chęć ich doskonalenia.

Dlatego jednym z załączników do koncepcji jest plan nadzoru pedagogicznego zawierający informacje o szkoleniach. Jeśli w koncepcji mamy zapisany priorytet „stworzenie przedszkola integracyjnego”, to warunkiem koniecznym do jego realizacji jest przyjęcie do pracy nowych osób lub zdobycie kwalifikacji przez już zatrudnionych nauczycieli odpowiednio do rodzaju niesprawności dzieci obejmowanych opieką. Nie ma sensu robienie przez nauczycieli studiów podyplomowych z surdopedagogiki, jeśli w koncepcji nie przewidujemy przyjmować do przedszkola dzieci z niedosłuchem, czy tyflopedagogiki, gdy nie planujemy organizować zajęć dla dzieci niedowidzących, itp.

Jeśli zapiszemy w koncepcji zadania, na których realizację nie posiadamy wystarczających zasobów lub nie przewidzimy w niej strategii ich pozyskania będziemy porywać się „z motyką na słońce”.

Pytania do refleksji
-  jaki sposób przystępując do opracowania koncepcji szacujecie posiadane zasoby?
- Jak zamierzacie pozyskać brakujące?


8. Koncepcja pracy jest jedynym dokumentem zawierającym całościowy obraz przedszkola

Nie tylko wewnętrzny, ale też otoczenia oraz związki między nim, a placówką. W otoczeniu, bowiem rodzą się wyzwania, wobec których przychodzi stanąć personelowi. Ich dostrzeżenie i przemyślenie w trakcie pracy nad koncepcją pomaga nie tylko stawiać czoła zagrożeniom, ale i wykorzystywać pojawiające się szanse.

Pytanie do refleksji: W jaki sposób wykorzystanie szans i radzenie sobie z zagrożeniami znajduje odzwierciedlenie w koncepcji pracy placówki?

9. Posiadanie koncepcji pracy ułatwia kreowanie wizerunku przedszkola w środowisku

Czytelnie sformułowana koncepcja toruje drogę do klarownej strategii marketingowej. Jeśli wiadomo, co konkretnie jest specyfiką naszego przedszkola ( tylko naszego, a nie wszystkich w okolicy) łatwiej opracować logo, stronę WWW, biuletyn czy ulotkę informacyjną dla potencjalnych klientów, a także szyld reklamowy. Jest to szczególnie istotne w tych miastach, w których istnieje wiele przedszkoli oraz w odniesieniu do placówek niepublicznych.

Pytania do refleksji

- Czym, zgodnie z koncepcją pracy, charakteryzuje się wasze i tylko wasze przedszkole?
- W jaki sposób jego specyfika znajduje jego odzwierciedlenie w materiałach i hasłach reklamowych?


10. Koncepcja pracy pomaga w spójnym opracowaniu pozostałych dokumentów przedszkolnych.

O powiązaniu koncepcji z planem nadzoru pedagogicznego (w części dotyczącej szkoleń) była już mowa. Teraz trzeba to odnieść do pozostałych dokumentów, zwłaszcza tych o podstawowym znaczeniu np. zestawu przedszkolnych programów wychowania, planu innowacji pedagogicznej, planu pracy zajęć dodatkowych, programu adaptacyjnego, planu współpracy w rodzicami i środowiskiem, miesięcznych planów pracy, itp.

Zadania zapisane w dokumentach – przykładowo wyliczonych wyżej oraz innych – powinny służyć realizacji priorytetów wskazanych w koncepcji. Dlatego przygotowując ją warto rozważyć zamieszczenie specjalnej rubryki pozwalającej odnotować nazwę dokumentu (planu, programu, itp.), w którym jest szczegółowo opisane jak dany priorytet (kierunek rozwoju, zadanie) zostanie przełożony na konkretne działania praktyczne. Dzięki temu koncepcja pozostaje zwięzłym, kilku stronnicowym materiałem. Rozbudowane są natomiast towarzyszące jej załączniki. Takie rozwiązanie zastosowano w przykładowej koncepcji pracy przedszkola zamieszczonej w rozdz. 4.2.

Pytania do refleksji
- Czy kiedyś zadałyście sobie trud sprawdzenia zgodności różnego rodzaju planów, programów, ale też i statutu, regulaminów i innych dokumentów z koncepcją pracy?
- W przypadku stwierdzenia rozbieżnych, co będziecie zmieniać – koncepcję czy inne dokumenty?


11. Pomyślna realizacja koncepcji pracy wyzwala poczucie sukcesu

Odnosi się do w równej mierze do nauczycieli, pracowników niepedagogicznych i rodziców. Wykonanie zaplanowanych zadań nastawia pozytywnie, co z czasem staje się dodatkową motywacją do podejmowania kolejnych przedsięwzięć i bardziej ambitnych wyzwań.

O świętowaniu sukcesu często zapomina się. Tymczasem osobom, które przyczyniły się do realizacji koncepcji należy przynajmniej podziękować. Jeśli koncepcja pracy obejmuje kilka lat warto rozważyć celebrowanie sukcesów cząstkowych.

Pytania do refleksji
- Jak zorganizować świętowanie sukcesu związanego z realizacją koncepcji pracy?
- kim najczęściej zapomina się przy podziękowaniach?



Danuta Elsner
Niezależna konsultantka ds. zarządzania oświatą. Autorka, współautorka i redaktorka ponad 300 publikacji, w tym 20 książek, m.in. adresowanych do nauczycieli i kadry kierowniczej przedszkoli. Uczestniczka wielu międzynarodowych projektów edukacyjnych. Była dyrektorka Wojewódzkiego Ośrodka Metodycznego w Katowicach.

Urszula Szałaj
Absolwentka wychowania przedszkolnego Uniwersytetu Opolskiego. Wieloletnia nauczycielka przedszkoli, a od roku 2003 dyrektorka Publicznego Przedszkola nr 24 „Niezapominajka” w Kędzierzynie Koźlu.

 

Fragment artykułu pochodzi z poradnika Edukacja w przedszkolu
 

Wasza ocena: 4.7
Oceń:
Nasze strony:
Księgarnia Wydawnictwa Raabe Edupress - Czasopisma dla nauczycieli Instytut Raabe - Szkolenia dla nauczycieli Twoje Lekcje Wydawnictwa Pastoralne Freebooki - darmowe publikacje
Nasze portale:
Dyrektorium - Platforma Zarządzania Szkołą PortalPrzedszkolny.pl - Z myślą o dyrektorze przedszkola Pastoralis - od księży dla księży SpecPiel.pl - testy specializacyjne dla pielęgniarek
Eksperci w Oświacie 2010. Copyright by Dr Josef RAABE Spółka Wydawnicza Sp. z o.o.
Realizacja: Ideo Powered by: CMSEdito