start

Pora roku: zima
Grupa wiekowa: dzieci starsze
Liczba uczestników: dowolna
Miejsce: sala przedszkolna, kuchnia, ogród przedszkolny
Pomoce dydaktyczne: opakowanie: ziaren słonecznika, siemienia lnianego i łuskanych orzechów włoskich, pół opakowania płatków owsianych i duża garść suszonych owoców, np. jabłek, gruszek, moreli, rodzynek; 500 g smalcu lub masła (nie solonego!); deski do krojenia, bezpieczne noże, łyżki; 6 szklanych lub ceramicznych miseczek; garnek; karmnik
Literatura: A. G. Kruszewicz, „Ptaki Polski”, Multico Oficyna Wydawnicza, Warszawa 2005, 2008; A. Przybyłowicz, „Atlas ptaków polskich”, Publicat S.A., Warszawa 2011

Uwaga: Zimą dzieci chętnie dokarmiają ptaki. Zwykle kruszą chleb i wysypują na parapet. Żeby wykształcić w dzieciach postawę świadomego przyrodnika, warto przygotować wartościową dla ptaków karmę. Ptasie przysmaki wyłożone w karmniku przyciągną różne gatunki i dzieci będą miały okazję obserwować je na zimowym spacerze. Przygotowanie ptasich przysmaków nie jest trudne, wymaga jednak pomocy osoby dorosłej.

Opis zabawy

1. Porozmawiaj z dziećmi o dokarmianiu ptaków zimą. Wytłumacz, że są zwolennicy i przeciwnicy dokarmiania. Niektórzy twierdzą, że ptaki same zdobywają pożywienie i nie powinno się ich dożywiać, zwłaszcza chlebem i resztkami kuchennymi, które są dla nich niezdrowe. Inni natomiast są zdania, że zima jest trudną porą roku dla ptaków, więc należy im pomóc i warto mądrze je dokarmiać.
 
2. Omów sposoby odżywiania się spotykanych w okolicy ptaków w różnych porach roku (patrz: proponowana literatura). Zaprezentuj na ilustracjach ich sylwetki, przypomnij nazwy gatunkowe. Ustal z dziećmi, co lubią ptaki i co można im w zimie podać. Pokaż nasiona, suszone owoce, płatki owsiane.

3. Zaproponuj dzieciom przyrządzenie ptasiego przysmaku. Przybliż sposób przygotowania takiego jedzenia. Pozwól, żeby dzieci dokładnie obejrzały wszystkie składniki: dotknęły ich, powąchały, a nawet skosztowały i nabrały przekonania, że nie zawierają szkodliwej dla ptaków soli, ale są smaczne i pożywne.

4. Przystąpcie wspólnie do przygotowania kalorycznej karmy. Podziel dzieci na zespoły, które wykonają poszczególne czynności: krojenie suszonych owoców, rozdrabnianie orzechów włoskich, wsypywanie i mieszanie składników w misce.

5. Wybierzcie się do kuchni przedszkolnej i poproście o pomoc panią kucharkę, która rozpuści w garnku tłuszcz, np. smalec. Zalej rozpuszczonym tłuszczem ziarna i owoce w misce, wymieszaj wszystko i odstaw do ostygnięcia. Przestudzoną masę przełóż wspólnie z dziećmi do miseczek i wstaw je do lodówki.

6. Po stwardnieniu pokaż, jak tłuszcz scalił składniki karmy. Wyjaśnij, że dzięki niemu jedzenie dla ptaków będzie pożywniejsze i ochroni je przed mrozem. Wyjmij z pomocą szerokiego noża porcje karmy z miseczek i przełóż je na tacę.
 
7. Teraz możecie się wybrać do ogrodu przedszkolnego i wyłożyć ptasi przysmak do karmnika. Na pewno wkrótce zwabi głodne ptaki. To wyjątkowa okazja do obserwacji różnych gatunków.

Uwaga: Jeśli zdecydujesz się na dokarmianie ptaków wspólnie z dziećmi, musisz to robić regularnie. Ptaki szybko przyzwyczają się do miejsca wykładania pożywienia i nie wolno ich narazić na jego brak. Dzieci będą miały okazję do podjęcia odpowiedzialności za los zwierząt.

Efekty

• Dzieci przygotowując kaloryczną karmę, w praktyczny sposób poznają potrzeby żywieniowe ptaków zimą.
• Zabawią się w obserwatorów przyrody i rozpoznają niektóre gatunki ptaków.
• Wyzwolą radość niesienia pomocy potrzebującym zwierzętom.

Katarzyna Bronikowska

Scenariusz pochodzi z poradnika Przedszkolaki odkrywają przyrodę