start

Liczba uczestników: dowolne

Miejsce: ogródprzedszkolny

Pomoce dydaktyczne: ilustracje rzadkich i pospolitych zwierząt w zimowym ogrodzie (zwierzęta mogące się znaleźć w obszarze badawczym w porze zimy: skoczogonek, mrówka, pająk korsarz, muchówka), przezroczyste nakładki (zamknięcia) po jogurtach, serkach, margarynie, lodach, szarfy w czterech kolorach (po jednej szarfie dla dziecka), taśma klejąca dwustronna, klucz do oznaczania zwierząt

Cele:

• Nawiązywanie bliskiego kontaktu z wybranymi środowiskami przyrodniczymi w okresie zimy.
• Rozwijanie pomysłowości w doborze niekonwencjonalnych narzędzi badawczych.
• Poznawanie w naturze niektórych roślin i zwierząt.
• Rozwijanie wyobraźni i pomysłowości w czasie zabaw twórczych.
 
Uwaga: Przygotuj „okna” – przezroczyste prostokątne przykrywki z pudełek po lodach, do krótszych boków przykrywki przyklejona taśma dwustronnie klejąca (jak zasłonki w oknie).

I. Przygotowanie

Zajęcia możesz rozpocząć w sali przedszkolnej (zabawa z szarfami i atrybutami pór roku) albo w całości przeprowadzić je w ogrodzie przedszkolnym. Nie musisz ograniczać się do środowiska najbliższego, możesz też wybrać las czy park. W wypadku zajęć zaplanowanych w terenie zapakuj wszystkie potrzebne pomoce do wygodnej torby.

II. Przebieg

1. Rozgrzewka i wstęp do spotkania z zimą w ogrodzie. Rozdaj dzieciom szarfy w czterech kolorach i ustal ich znaczenie: czerwonym – oznaka jesieni, niebieskim – oznaka zimy, zielonym – oznaka wiosny, żółtym – słoneczne lato. Poproś przedszkolaki, by na hasło Rok, wypowiedziane przez Ciebie, ustawiły się w kręgu, biorąc pod uwagę stałe następstwo pór.

2. Przygotowanie do działań badawczych w terenie. Zaproś dzieci do zabawy „Jaka to pora roku?”. Zadaniem dzieci będzie podanie właściwej nazwy pory roku na podstawie prezentowanych atrybutów – okazów przyrodniczych i ewentualnie modeli. Dla zimy charakterystyczny będzie np. bezlistny patyczek, bryłka lodu, dla wiosny – gałązka z pączkami (wyhodowanymi w wcześniej w sali), dla lata – róża, gałązka z listkami (wyhodowanymi w wcześniej w sali), dla jesieni – zasuszone liście w albumie.

3. Zabawa tropiąca „Świat pod stopą”. Po wyjściu do ogrodu zachęć dzieci do wypowiedzi na temat krajobrazu zimowego. Zastanówcie się wspólnie, jak wygląda świat pod stopą. Zaproponuj zabawę badawczą „Przez szybkę”. Rozdaj dzieciom po jednej szybce (przezroczystej nakładce po jogurcie, serku, margarynie). Poproś dzieci, by wybrały sobie dowolne miejsce w ogrodzie przedszkolnym i położyły szybkę według własnego uznania na ziemi. Następnie zaproś do obserwacji zimy z bliska i szukania oznak życia. Podejdź do każdego dziecka i wysłuchuj jego opowieści. Nawet zimą można znaleźć odsłonięte fragmenty ziemi, więc analogicznie podsuń dzieciom możliwość obserwacji gleby pod stopą w środowisku wybranego drzewa, np. dębu, świerku, jarzębiny czy krzewu np. irgi, głogu, mahonii, bukszpanu, ostrokrzewu.

Uwaga: Pamiętaj, by po skończonym zadaniu zebrać szybki – możesz je wykorzystać ponownie.

Przy wnikliwych obserwacjach podłoża dzieci mogą znaleźć zimą zaskakujące przejawy życia, np. maleńkie skoczogonki, mrówki, pająki (zał. 1–2). Zwróć ich uwagę także na małe ptaki odwiedzające ogród – sikory, gile, wróble. Miej przy sobie klucz do rozpoznawania zwierząt.

4. Zabawa plastyczna „Ozdobne okienko”. Zaproponuj dzieciom twórcze działania plastyczne. Zaproś do projektowania okienek z przezroczystych wieczek. Każde okno pięknie wygląda, gdy zdobią je ładne zasłonki. Rozdaj dzieciom okna z zasłonkami, na razie bez ozdób. Zachęć uczestników zabawy, by na terenie ogrodu przedszkolnego znaleźli materiał przyrodniczy, który będzie stanowił motyw dekoracyjny zasłonek. Po zdjęciu zabezpieczenia z taśmy klejącej można do niej przylepić tworzywo roślinne. Dzieci mogą wykorzystać ozdobione okienka do obserwacji otoczenia w zawężonym polu.

III. Zakończenie

Zainspiruj rozmowę podsumowującą – dzieci będą miały okazję do podzielenia się swoimi spostrzeżeniami. Zbierz wszystkie ozdobne okienka, umieścisz je w przedszkolnej galerii.

Monika Bachańska

Scenariusz pochodzi z poradnika "Eksperymenty i zabawy przyrodnicze w przedszkolu" NOWOŚĆ! Wkrótce w księgarni Raabe