Sukces nauczyciela jako dydaktyka zależy w dużej mierze od tego, na ile skutecznie potrafi on zaangażować uczniów do pracy i jak kieruje zespołem klasowym. Oznacza to, że oprócz kompetencji przedmiotowych ma posiadać szeroki zakres umiejętności pozwalających mu efektywnie wpływać na podopiecznych. Jednocześnie musi dobrze ich poznać i umieć nawiązać z nimi pozytywne relacje.
Rzeczywistość szkolna jest jednak często inna: brak czasu, niewielkie zainteresowanie młodzieżą oraz brak profesjonalnego przygotowania w zakresie umiejętności interpersonalnych powodują, że nauczyciel słabo zna swoich uczniów, rzadko nawiązuje z nimi bliższy kontakt i nie zawsze właściwie potrafi zaplanować pracę dydaktyczną z konkretną grupą.
Dydaktyk może podjąć współpracę z wychowawcą klasy, aby przezwyciężyć te trudności.
Współpraca przedmiotowca z wychowawcą obejmuje:
· wymianę informacji o uczniach i zespole klasowym;
· planowanie pracy dydaktycznej i wychowawczej;
|
Można wyróżnić dwa główne typy autorytetu (dotyczy to autorytetu wychowawczego nauczycieli i rodziców, jak również zwierzchników różnych instytucji):... czytaj więcej >>
|
· określanie potrzeb uczniów;
· dobór metod pracy do tych potrzeb;
· wpływanie na relacje interpersonalne wewnątrz grupy oraz między grupą a nauczycielem i wychowawcą;
· rozwiązywanie pojawiających się problemów edukacyjnych oraz wychowawczych.
Formy i zasady współpracy nauczyciela przedmiotu z wychowawcą
Najpierw obie strony powinny zastanowić się nad następującymi pytaniami:
· Dlaczego chcemy współpracować?
· Jakie mamy potrzeby i cele (co chcemy osiągnąć)?
· Jakie problemy chcemy rozwiązać?
· Co zyskamy dzięki współpracy?
· Co zyskają uczniowie?
Na podstawie oczekiwań strony określają szczegóły współpracy, która może przybierać następujące formy:
· krótkie spotkania robocze;
· wypełnianie i wymiana ankiet, arkuszy informacji zwrotnych oraz informacji o osiągnięciach uczniów, arkuszy diagnozy;
· wspólne planowanie działań wychowawczych;
· wspólne planowanie działań edukacyjnych w ramach ścieżek międzyprzedmiotowych (np. projektów – tu warto zaprosić do współpracy większą grupę nauczycieli);
· udział nauczyciela przedmiotu w zebraniach z rodzicami;
· udział nauczyciela przedmiotu w godzinach wychowawczych.
Częstotliwość kontaktów zależy od potrzeb i celów, jakie stawiają przed sobą nauczyciel przedmiotu i wychowawca. Dla dydaktyka ważne jest, aby było ich jak najwięcej. To on powinien czuwać nad tym, aby tę współpracę podtrzymać i dbać o jej sprawny przebieg, gdyż – jak już wspomniano – nie dysponuje ilością czasu pozwalającą na pełną realizację funkcji wychowawczych wobec podopiecznych (uczy przecież kilka klas i sam zapewne jest wychowawcą jednej z nich). A cele wychowawcze mają ścisły związek z celami dydaktycznymi.
Obszary współpracy ważne dla wychowawcy
Również dla wychowawcy współpraca z nauczycielem przedmiotu może stanowić źródło wielu cennych wskazówek przydatnych w pracy z młodzieżą.
Dydaktyk bowiem:
|
Początek roku szkolnego to dobry moment, aby zapoznać się z ofertą pomocy, z której możemy skorzystać w najbliższej nam poradni psychologiczno-pedagogicznej. Wypracowanie dobrego kontaktu z poradnią pozwoli skuteczniej realizować zadania wychowawcze. czytaj więcej >>
|
· obserwuje uczniów w odmiennych sytuacjach (na innym przedmiocie niż ten, którego naucza wychowawca) i podczas wykonywania innych zadań (porównaj: matematyka i język polski lub fizyka i język obcy);
· dostrzega specyficzne zachowania i problemy związane z odmiennym zestawem umiejętności (np. budowania wypowiedzi, rozwiązywania problemów);
· spędza niekiedy więcej czasu z klasą niż wychowawca (bo uczy przedmiotu, którego jest więcej w siatce godzin);
· rozmawia z podopiecznymi w innych sytuacjach, a więc uzyskuje od nich dodatkowe informacje i opinie na temat szkoły, nauki, ich życia itp.;
· jest mniej zaangażowany emocjonalnie w relację z grupą, dzięki czemu postrzega pewne rzeczy oraz osoby bardziej obiektywnie.
Współpraca z wychowawcą klasy pozwala uaktywnić i usprawnić działalność wychowawczą nauczyciela przedmiotu, ale i wychowawcy, wzbogacić dydaktykę i – w efekcie – znacznie ułatwić pracę. Umożliwia ona poznanie uczniów, ich potrzeb i potencjału, a także dbanie o dobrą atmosferę w klasie, otwartość, wzajemny szacunek oraz rozwijanie umiejętności interpersonalnych i społecznych młodych ludzi.
Nauczyciel odnosi dzięki temu liczne korzyści: łatwiej utrzymuje porządek podczas lekcji, może bardziej zaangażować uczniów w przygotowane zadania i zaktywizować ich do samodzielności. Obserwując zaangażowanie i postępy podopiecznych, odczuwa większą satysfakcję z wykonywania zawodu.
Również dla uczniów taka sytuacja jest pożądana: zwiększa się ich poczucie bezpieczeństwa, wzrasta samoocena i poczucie bycia ważnym w procesie nauczania. To stymuluje ich do samorozwoju.
Wychowawca klasy zdobywa doskonałą orientację w tym, co dzieje się z jego podopiecznymi podczas zajęć dydaktycznych: poznaje ich strategie uczenia się i szybko dowiaduje się o problemach, dzięki czemu może od razu na nie reagować. Zyskuje także głębszy wgląd w relacje grupowe i motywy działania jednostek.
Autor: Anna Katarzyna Kiełczewska