start

Cele: Uczniowie po zajęciach powinni:

• rozwinąć umiejętność przyjmowania refleksyjnej postawy wobec własnych działań,
• budować adekwatną samoocenę.

Materiały pomocnicze:

• tekst bajki Prawdziwa wartość pierścionka Jorge’a Busaya.

Czas trwania zajęć: 1 godzina lekcyjna.

Uczestnicy: uczniowie klas ponadgimnazjalnych.

Przebieg zajęć:

1. Wprowadzenie

Informujemy uczniów, że dzisiejszą godzinę wychowawczą w całości poświęcimy na podsumowanie mijającego roku szkolnego. Będzie to okazja do ich osobistej refleksji dotyczącej minionego czasu.

2. Rozwinięcie

• Prosimy uczniów o odpowiedź na pytanie: Od czego według nich zależy to, czy dany rok szkolny można uznać za udany? W odpowiedzi możemy usłyszeć na przykład, że:

Udany rok to taki, kiedy dużo było zabawy;

Kiedy poznałem fajnych ludzi;

Wygrałem w olimpiadzie przedmiotowej;

Moja drużyna wygrała w międzyszkolnych zawodach;

Nie musiałem się zbyt wiele uczyć;

Mam dobrą średnią;

Było dużo wycieczek.

• Omawiając ćwiczenie, podkreślamy, że choć wiele stwierdzeń się powtarza, to jednak dla każdego z uczniów mogą one mieć różne znaczenie. Jedni dużą wagę przywiązują do ocen i osiągnięć szkolnych, inni – decydujące znaczenie przypisują relacjom z innymi ludźmi (kolegami, przyjaciółmi). Każdy z nas ma swój system wartości i swoją własną, prywatną listę czynników, od których zależy jego samoocena. Ich nazwaniu będzie służyć następne ćwiczenie. Prosimy uczniów o zastanowienie się, jak oceniają siebie i swoje funkcjonowanie w mijającym roku szkolnym, jakie wymiary oceny wzięliby pod uwagę, i wypisanie ich na oddzielnej kartce. Następnie uczniowie mają zaznaczyć, które z nich są dla nich najważniejsze, np. dzieląc odpowiednio okrąg i przydzielając jego wycinki poszczególnym wymiarom samooceny.

• Gdy uczniowie są gotowi, podsumowujemy ćwiczenie. Pytamy się o ich wrażenia i przemyślenia dotyczące zadania. Wypowiadają się jedynie chętni.

Uwaga!
W omówieniu warto podkreślić, iż to, co nam pomaga w utrzymaniu pozytywnej samooceny, to zachowanie właściwych proporcji między poszczególnymi jej wymiarami. Jeżeli będziemy oceniać siebie na kilku skalach i będą one dla nas mniej więcej równie ważne, mamy szansę zachować względnie dobry nastrój.

Jeżeli jakiemuś wymiarowi (np. ocenom szkolnym) przyznamy dominująca rolę (np. ważność 80%), wtedy w sytuacji, gdy coś nam się tu nie uda, odczujemy bardzo mocno zachwianie naszej samooceny. Jeżeli porażka będzie dotyczyć wymiaru ocenianego przez nas jedynie na 20%, wtedy łatwiej będzie nam przejść nad nią do porządku dziennego i poszukać racjonalnych sposobów na poradzenie sobie z trudnościami. Samoocena zafiksowana na jednym tylko aspekcie naszego funkcjonowania jest dysfunkcjonalna, a w niektórych przypadkach grozi wręcz rozwojem zaburzeń.

• W kolejnej części zajęć zapraszamy uczniów, by przeanalizowali swoje wyniki w nauce w mijającym roku szkolnym. Prosimy, by na kartce wypisali nazwy poszczególnych przedmiotów, a obok nich oceny, jakie zdobyli z nich na koniec roku. To są stopnie, które wystawili im nauczyciele. Zachęcamy, by teraz w kolumnie obok sami siebie ocenili, ale tym razem biorąc pod uwagę wysiłek, staranie i zaangażowanie włożone w naukę poszczególnych przedmiotów, a nie rezultaty.

• Omawiamy ćwiczenie:

Czy oceny nauczycieli i te ich własne się różnią?

Które z nich wydają się im ważniejsze?

Czy zdarza im się nie doceniać wysiłku włożonego w naukę, bo i tak dostali marną ocenę?

A jak się czują, gdy otrzymują dobry stopień od nauczyciela, mimo iż nie wymagało to od nich prawie żadnej pracy?

3. Zakończenie

Na zakończenie można zaproponować uczniom napisanie listu do siebie po wakacjach. Co mogą sobie powiedzieć? O czym przypomnieć na początku nowego roku? Może udzielić jakiejś rady?

Inny wariant zakończenia godziny wychowawczej to odczytanie przez nauczyciela bajki dotyczącej poczucia własnej wartości. Może to być na przykład opowiastka Prawdziwa wartość pierścionka autorstwa Jorge’a Busaya.

Aneta Chojecka